قرائت› دفتر ۱› بخش ۹۸ - در بیان این حدیث کی ان لربکم فی ایام دهرکم نفحات الا فتعر ضوا لها› بیت ۱۹۵۷
M1:1957 — گفت پیغامبر که نفحتهای حق / اندرین ایام میآرد سبق
M1:1957
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت به حدیثی از پیامبر اسلام اشاره دارد که میگوید در طول زندگی، فرصتهای ویژهای برای دریافت رحمت و فیض الهی پیش میآید و انسان باید برای بهرهبردن از آنها آماده باشد.
مولانا این بخش را با نقل حدیث مشهور «نفحات» آغاز میکند. این حدیث میگوید: «همانا برای پروردگار شما در روزگار عمرتان، نسیمهای رحمتی است؛ پس هان، خود را در معرض آنها قرار دهید.» مولانا با این بیت، مقدمهای برای یک اصل مهم عرفانی فراهم میکند: تجلیات و الطاف الهی همیشگی و یکنواخت نیستند، بلکه مانند نسیمهایی در لحظات و دورههای خاصی میوزند.
کلمهی «سَبَق» در مصرع دوم به معنای پیشی گرفتن و مسابقه دادن است. این تصویر به ما میگوید که این فرصتهای معنوی، گذرا و شتابان هستند. آنها منتظر کسی نمیمانند و یکی پس از دیگری از راه میرسند و میگذرند. وظیفهی سالک این است که هوشیار و آماده باشد تا این «نفحات» یا دمهای حیاتبخش الهی را دریابد. در ابیات بعدی، مولانا این هوشیاری را به «گوش و هش داشتن» تعبیر میکند و تأکید میکند که این نسیمها میتوانند جانی مرده را زنده کنند و آتشی سرکش را خاموش سازند. این بیت در واقع، دعوتنامهای است برای بیداری و غنیمت شمردن لحظات نابی که در آن درهای رحمت الهی گشوده است.
- نفحات
- جمع نفحه، به معنی وزشها، نسیمها، دمیدنها. در اصطلاح عرفانی، جلوههای ناگهانی و فیضهای معنوی خداوند.
- حق
- از نامهای خداوند در اسلام؛ حقیقت مطلق.
- سبق آوردن
- سبقت گرفتن، پیشی گرفتن، جلو زدن.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.