قرائت› دفتر ۱› بخش ۹۸ - در بیان این حدیث کی ان لربکم فی ایام دهرکم نفحات الا فتعر ضوا لها› بیت ۱۹۷۸
M1:1978 — آدمی کو مینگنجد در جهان / در سر خاری همی گردد نهان
M1:1978
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
انسان، با آنکه روح و ظرفیتی به وسعت کل هستی دارد، خود را اسیر و گرفتار یک دلبستگی کوچک و حقیر دنیوی میکند.
این بیت به تضادی شگفتانگیز در وجود انسان اشاره میکند. مولانا میگوید انسان، این موجودی که از نظر روحی و معنوی آنقدر بزرگ است که کل جهان برایش کوچک است (اشاره به مقام «خلیفة الله» و اینکه عالم کبیر در عالم صغیر انسانی نهفته است)، به طرز عجیبی میتواند تمام این عظمت را فراموش کند و خود را در «سر یک خار» پنهان سازد.
«خار» در اینجا نماد دلبستگیهای کوچک دنیوی، شهوات نفسانی، و موانع حقیر راه معنوی است. این خار همان «مغیلان» (بوته خار) است که در ابیات قبل، شترِ نفس به آن تمایل داشت و از گلستان معنویت که بر پشتش حمل میکرد، غافل بود. بنابراین، بیت بیان میکند که چگونه یک موجود با ظرفیت بینهایت، به خاطر یک مانع یا وابستگی ناچیز، از حرکت و جولان در عالم معنا باز میماند و تمام هستیاش تحتالشعاع آن امر کوچک قرار میگیرد. این گرفتاری، حجاب دیدن حقیقت و بهره بردن از نفحات الهی میشود.
- کو
- که او، کسی که
- مینگنجد
- جا نمیشود، ظرفیتش بیشتر است
- سر خار
- نوک یک خار، کنایه از چیزی بسیار کوچک و حقیر
- همی گردد
- میشود، میگردد (فعل کمکی برای استمرار در فارسی کلاسیک)
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.