قرائت› دفتر ۱› بخش ۹۸ - در بیان این حدیث کی ان لربکم فی ایام دهرکم نفحات الا فتعر ضوا لها› بیت ۱۹۸۲
M1:1982 — لیک از تانیث جان را باک نیست / روح را با مرد و زن اشراک نیست
M1:1982
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
اینکه در زبان عربی واژهٔ «جان» مؤنث است، به ذات آن آسیبی نمیزند، زیرا حقیقت روح انسانی ورای جنسیت مذکر و مؤنث است.
مولانا در بیتهای پیشین به حدیثی اشاره میکند که در آن پیامبر اسلام همسرش عایشه را با نام محبتآمیز «حمیرا» خطاب میکند. او توضیح میدهد که «حمیرا» واژهای مؤنث است و در زبان عربی، کلمهٔ «جان» نیز مؤنث به شمار میآید.
این بیت برای رفع یک سوءتفاهم احتمالی است. ممکن است شنونده تصور کند که مؤنث بودن این واژه، به معنای نقص یا ضعف «جان» است. مولانا فوراً این تصور را رد میکند و میگوید این صرفاً یک قرارداد زبانی است و به حقیقتِ روح لطمهای نمیزند. «روح» یا همان حقیقت متعالی انسان، از مقولههای زمینی مانند مردی و زنی فراتر است. جنسیت مربوط به کالبد جسمانی است، در حالی که روح به عالمی تعلق دارد که در آن این تمایزها بیمعناست.
بنابراین، این بیت تأکیدی است بر مقام والای روح انسانی که در قید و بندهای مادی و زبانی نمیگنجد و از هرگونه نسبت جنسیتی مبراست.
- تانیث
- مؤنث بودن، مادینگی، مؤنث نامیدن
- باک
- ترس، واهمه، پروا
- اشراک
- اشتراک، شراکت، ارتباط
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.