M1:1993 — جان کمالست و ندای او کمال / مصطفی گویان ارحنا یا بلال

مولانا در ابیات پیشین، از ناتوانی «عقل جزئی» در درک عشق و حقیقت سخن می‌گوید. عقل جزئی ظاهراً همراه است اما در مقام حال و تجربه، «نه» می‌گوید و منکر است. در مقابلِ این عقلِ ناقص، مولانا «جان» یا روح الهی را قرار می‌دهد که عینِ کمال است.

ندای این جان نیز، همچون خودش، کامل و از جنس حقیقت است. برای مثال، به حدیث مشهور «أرحنا یا بلال» اشاره می‌کند. پیامبر اسلام (ص) خطاب به بلال، مؤذن خود، می‌فرمود: «ای بلال، به ما آسایش و راحتی ببخش.» این جمله به این معنا بود که با گفتن اذان و فراخواندن به نماز، روح پیامبر را از اشتغالات دنیوی رها کن و به آرامشِ حاصل از پیوند با حق برسان. صدای اذان بلال، برای پیامبر صرفاً یک اعلامِ وقت نبود، بلکه ندایی از عالم معنا بود که روح کمال‌یافته‌ی ایشان را به اصل خود بازمی‌گرداند. همان‌طور که آن ندا از عالم معنا بود، جانِ شنونده (پیامبر) نیز از همان عالم بود و این دو کمال، مشتاق یکدیگر بودند.