M1:2006 — در ترازو هر دو را یکسان کشند / زانک آن هر دو چو جسم و جان خوشند

مولانا در اینجا به دفاع از بزرگان و اولیای الهی می‌پردازد که ممکن است در ظاهر کلام یا رفتارشان چیزی دیده شود که از نظر افراد عادی «عیب» به حساب آید. او این عیب جزئی را به تکه چوبی خشک در گیاهی سرسبز و پربار تشبیه می‌کند (بیت قبلی). این بیت می‌گوید وقتی کل این «گیاه» (وجود آن ولیّ) را در ترازوی الهی می‌سنجند، آن تکه چوب خشک را جدا نمی‌کنند، بلکه آن را همراه با کل گیاه وزن می‌کنند. در این سنجش کلی، آن عیب جزئی نه تنها نادیده گرفته می‌شود، بلکه در کنار صدها کمال و حیات معنوی، مجموعه‌ای دلنشین و پذیرفتنی می‌سازد.

تشبیه کلیدی در مصرع دوم است: «چو جسم و جان خوشند». همان‌طور که یک انسان زنده ترکیبی از جسم مادی و جان غیرمادی است و این دو با هم یک واحد زیبا و کامل را تشکیل می‌دهند، وجود یک انسان کامل نیز ترکیبی از کمالات معنوی (جان) و برخی نقص‌های ظاهری و ناگزیر بشری (جسم) است. از آنجا که جان الهی بر جسم او غلبه کرده، این ترکیب در نظر حق، «خوش» و پسندیده است. این نگاه، دعوتی است به کل‌نگری و پرهیز از عیب‌جویی‌های جزئی در برابر اقیانوسی از فضائل.