قرائت› دفتر ۱› بخش ۹۸ - در بیان این حدیث کی ان لربکم فی ایام دهرکم نفحات الا فتعر ضوا لها› بیت ۲۰۰۵
M1:2005 — ور یکی عیبی بود با صد حیات / بر مثال چوب باشد در نبات
M1:2005
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
در وجودی که سرشار از حیات معنوی است، یک عیب ظاهری همانقدر بیاهمیت است که یک شاخهی خشک در پیکر درختی زنده و باطراوت.
مولانا در این بخش از مثنوی، به تفاوت نگاه خداوند و نگاه انسان به مفهوم «عیب» میپردازد. او استدلال میکند آنچه از دید ما انسانها نقص و عیب به شمار میآید، در چشمانداز کلی حکمت الهی، جایگاه و معنای دیگری دارد. این بیت، این ایده را با یک مثال روشن میکند.
همانطور که یک گیاه یا درخت زنده (نبات) ممکن است شاخهای خشک (چوب) داشته باشد، اما این شاخهی خشک، سرزندگی و حیات کل درخت را زیر سؤال نمیبرد، یک انسانِ برخوردار از حیات معنوی و صدها فضیلت (صد حیات) نیز اگر یک عیب جزئی داشته باشد، آن عیب در برابر عظمتِ وجودِ زندهی او ناچیز و بیاهمیت است. این نگاه، دعوتی است به کلنگری و پرهیز از عیبجوییهای جزئینگر که کلِ باارزش یک وجود را فدای یک جزء بیاهمیت میکند. در واقع، آن «عیب» بخشی از تمامیت آن موجود است، همانطور که چوب خشک نیز جزئی از درخت است.
- حیات
- در اینجا به معنای زندگی معنوی، سرزندگی روحانی و فضایل
- بر مثال
- همانندِ، به مانندِ
- نبات
- گیاه، هرچه از زمین میروید؛ در اینجا کنایه از موجودی زنده و در حال رشد
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.