قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۰۷ - بقیهٔ قصهٔ مطرب و پیغام رسانیدن امیرالمؤمنین عُمَر -رضی الله عنه- به او آنچه هاتف آواز داد› بیت ۲۱۷۵
M1:2175 — سوی گورستان عمر بنهاد رو / در بغل همیان، دوان در جست و جو
M1:2175
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
به محض شنیدن آن ندای غیبی، عمر بیدرنگ کیسهی پول را برداشت و دواندوان به سوی قبرستان شتافت تا آن بندهی خاص خدا را پیدا کند.
این بیت، سرعت و جدیتِ عملِ عمر در پاسخ به فرمان الهی را به تصویر میکشد. او که خلیفهی مسلمانان است، پس از شنیدن ندای غیبی («هاتف») که او را به یاری یک «بندهی خاص» فرا میخواند، لحظهای درنگ نمیکند. عمل او چند نکتهی مهم را نشان میدهد:
۱. تسلیم و اطاعت: عمر در برابر فرمان حق، چون و چرا نمیکند. با وجود اینکه دستور عجیب به نظر میرسد (یافتن فردی ناشناس در قبرستان)، او با تمام وجود برای اجرای آن میشتابد. این نماد تسلیم کامل در برابر ارادهی الهی است.
۲. فوریت در خدمت: او «دوان» و «در جست و جو» است. این شتاب، نشانهی اهمیت موضوع و احترام او به آن بندهی گمنام خداوند است. او این مأموریت را یک وظیفهی اداری نمیبیند، بلکه یک خدمت معنوی فوری میداند.
۳. فروتنی: خلیفه شخصاً، با کیسهی پول («همیان») در بغل، برای یافتن یک مطرب پیر و فقیر میرود. این حرکت، تقابل جایگاه ظاهری (قدرت سیاسی) و مقام باطنی (بندهی خاص خدا) را برجسته میکند و نشان میدهد که در نگاه حق، ارزش انسانها به تقوا و نزدیکی معنوی آنهاست، نه به مقام دنیویشان.
- همیان
- کیسهی پول، کیسهی زر
- بنهاد رو
- روانه شد، راه افتاد، رو کرد
- دوان
- دواندوان، در حال دویدن، با شتاب
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.