قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۰۷ - بقیهٔ قصهٔ مطرب و پیغام رسانیدن امیرالمؤمنین عُمَر -رضی الله عنه- به او آنچه هاتف آواز داد› بیت ۲۱۹۶
M1:2196 — ای خدای با عطای با وفا / رحم کن بر عُمْرِ رفته در جفا
M1:2196
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت، نیایش و توبهٔ مطرب پیر است که از خداوند بخشنده و وفادار میخواهد بر عمر تلفشدهٔ او در غفلت و دوری از حق، رحم کند.
این بیت نقطهٔ اوج پشیمانی و توبهٔ مطرب پیر است. پس از آنکه پیام محبتآمیز خداوند را از زبان خلیفه عمر میشنود، به عمق غفلت خود پی میبرد. او هفتاد سال عمر خود را صرف موسیقی و هنری کرده بود که اکنون آن را حجابی میان خود و خداوند میبیند؛ راهزنی که او را از مسیر اصلی باز داشته است.
در این لحظهٔ بیداری، او با تمام وجود به خدا روی میآورد و او را با دو صفت کلیدی میخواند: «با عطا» (بخشنده) و «با وفا» (پایدار در محبت). این صفات در تضاد کامل با رفتار خود اوست. خداوند همواره بخشنده و وفادار بوده، اما این او بوده که با پرداختن به غیر، بر خود «جفا» کرده و عمر گرانبها را که عطیهای الهی بود، به هدر داده است. این نیایش، صرفاً یک طلب بخشش نیست، بلکه اعتراف به یک عمر زیانکاری و امید بستن به رحمتی است که میتواند گذشتهٔ تباهشده را جبران کند. این بیت، پژواک صدای هر انسانی است که در لحظهای از زندگی، به بیهودگی کارهای گذشتهٔ خود آگاه میشود و تنها پناه را در رحمت بیپایان الهی مییابد.
- عطا
- بخشش، دهش، نعمت
- جفا
- ستم، بیوفایی، دوری و غفلت از حق
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.