M1:2724 — در میان شهر چون دریا روان / پر ز کشتیها و شست ماهیان

این بیت در ادامهٔ داستان مرد عرب بادیه‌نشینی است که کوزه‌ای آب باران را به عنوان هدیه‌ای گران‌بها برای خلیفه به بغداد می‌آورد، غافل از آنکه آنجا چه خبر است. مولانا با این بیت، تصویری از واقعیت بغداد را در برابر تصور آن مرد عرب قرار می‌دهد. بغداد، که نماد بارگاه الهی و مرکز فیض و رحمت است، نه تنها از بی‌آبی رنج نمی‌برد، بلکه رودی عظیم چون دجله، مانند دریایی خروشان، از میان آن می‌گذرد.

توصیف این رود به «دریا» و اشاره به «کشتی‌ها» و «صید ماهیان» بر عظمت، فراوانی و حیات‌بخشی آن تأکید می‌کند. این تصویر، نمادی از اقیانوس بی‌کران معرفت و رحمت الهی است. هدیهٔ کوچک و محدود مرد عرب (نماد عبادات و معرفت جزئی انسان) در برابر این دریای نامتناهی، هیچ به شمار می‌آید. اما نکتهٔ اصلی داستان که در ادامه می‌آید این است که خلیفه (نماد خداوند) نه به خود هدیه، بلکه به نیت پاک و عشق آن مرد می‌نگرد. این بیت، تضاد میان معرفت محدود بشری و لطف بی‌نهایت الهی را به زیبایی به تصویر می‌کشد.

This couplet describes the reality of Baghdad, a reality entirely unknown to the desert-dweller bringing his pathetic gift of rainwater. Rumi paints a picture not just of a river, but of a vast, sea-like waterway, the Tigris (دجله, Dijla), which is the lifeblood of the city.

The imagery is one of overwhelming abundance and bustling commerce. The river is not a mere stream but a daryā (sea), filled with kashtīhā (ships), implying trade, travel, and wealth. The mention of shast-e māhiyān (the casting of fishing lines) adds another layer, suggesting a source of endless sustenance. The city is not thirsty; it is thriving on a liquid treasure far greater than anything the Bedouin can imagine.

Metaphorically, the Bedouin represents the limited human being who offers his small, heartfelt acts of devotion to God, unaware that God is the Ocean of Being, the source of all existence and grace. The gift, while sincere, is comically inadequate when faced with the infinite reality of the Divine. The couplet serves to establish the dramatic irony of the situation: the gift-bearer's profound ignorance versus the Caliph's (and God's) unimaginable plenitude.