قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۳۰ - در نمد دوختن زن عرب سبوی آب باران را و مهر نهادن بر وی از غایت اعتقاد عرب› بیت ۲۷۳۵
M1:2735 — ابجد و هوز چه فاش است و پدید / بر همه طفلان و معنی بس بعید
M1:2735
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
دانستن نامها و اصطلاحات عرفانی مانند دانستن حروف الفباست؛ هرچند خود حروف برای همه آشکار است، اما درک معنای عمیقی که از ترکیب آنها حاصل میشود، بسیار دشوار و دور از دسترس است.
مولانا در این بیت، تمثیل خود را از بیت قبل ادامه میدهد. او میگوید همانطور که کودکان حروف الفبا (ابجد و هوز) را به سادگی یاد میگیرند و تکرار میکنند، اما از معانی ژرفی که در کلمات و متون نهفته است بیخبرند، بسیاری از افراد نیز با اصطلاحات عرفانی مانند «محو»، «سکر» و «انبساط» آشنایی سطحی و ظاهری دارند. آنها نامها را میدانند، اما از حقیقت و تجربهی واقعی این حالات روحانی بسیار دورند.
این بیت بر شکاف میان دانش ظاهری (دانستن نامها) و معرفت باطنی (چشیدن حقیقت) تأکید میکند. همانطور که صرف دانستن حروف، کسی را نویسنده یا حکیم نمیکند، تکرار واژگان عرفانی نیز کسی را عارف نمیسازد. معرفت حقیقی، حاصل تجربه مستقیم و درک عمیق است، نه فقط یادگیری الفاظ. این موضوع به داستان مرد عرب نیز مرتبط است که گمان میکند هدیهاش (آب باران) بینظیر است، در حالی که از واقعیت (آب فراوان دجله) بیخبر است؛ او نیز درکی ظاهری و محدود از جهان دارد.
- ابجد و هوز
- دو کلمهی اول از ترتیب قدیمی حروف الفبای عربی (ابجد، هوز، حطی...) که در گذشته برای آموزش به کودکان استفاده میشد. در اینجا کنایه از دانش ابتدایی و الفبایی است.
- فاش
- آشکار، پیدا، معلوم
- پدید
- نمایان، ظاهر، آشکار
- بس
- بسیار، خیلی
- بعید
- دور، دور از دسترس
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.