قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۳۰ - در نمد دوختن زن عرب سبوی آب باران را و مهر نهادن بر وی از غایت اعتقاد عرب› بیت ۲۷۴۳
M1:2743 — سالم از دزدان و از آسیب سنگ / برد تا دار الخلافه بیدرنگ
M1:2743
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
به لطف دعای زن و مراقبت مرد، کوزهی آب، از گزند راهزنان و شکستن در امان ماند و بدون وقفه به بغداد، مقر خلیفه، رسید.
این بیت، نتیجهی تلاش و توکل زوج عرب را به تصویر میکشد. در ابیات قبل، مولانا به دعاهای خالصانهی زن (ربّ سلّم: پروردگارا به سلامت دار) و مراقبت و زحمت مرد در حمل کوزه اشاره میکند. این بیت نشان میدهد که آن دعاها و تلاشها به ثمر نشست و هدیهی ناچیز اما ارزشمند آنها، که نمادی از گوهر ایمان یا عمل خالص است، از تمام خطرات راه، چه خطرات انسانی (دزدان) و چه حوادث طبیعی (آسیب سنگ)، مصون ماند و به مقصد، یعنی «دارالخلافه» که نماد بارگاه الهی یا حضور پیر کامل است، رسید.
واژهی «بیدرنگ» تأکیدی است بر اینکه این حفاظت، کامل و بینقص بود و هیچ مانعی نتوانست در این مسیر وقفه ایجاد کند. در نگاه عرفانی، این بیت بیانگر آن است که وقتی نیت و عمل صادقانه باشد و با توکل و دعا همراه شود، خداوند حافظ و نگهبان آن عمل خواهد بود تا به سرمنزل مقصود برسد، حتی اگر در ظاهر، آن عمل یا آن سالک، ضعیف و آسیبپذیر به نظر آید.
- آسیب سنگ
- آسیب و گزند ناشی از برخورد سنگ؛ کنایه از حوادث و خطرات راه.
- دار الخلافه
- مرکز خلافت، پایتخت. در اینجا منظور شهر بغداد، پایتخت خلفای عباسی است.
- بیدرنگ
- بدون توقف، بیوقفه، فوراً.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.