قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۳۰ - در نمد دوختن زن عرب سبوی آب باران را و مهر نهادن بر وی از غایت اعتقاد عرب› بیت ۲۷۴۹
M1:2749 — اهل صورت در جواهر بافته / اهل معنی بحر معنی یافته
M1:2749
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
در درگاه خلیفه (که نماد درگاه الهی است)، گروهی که سطحینگر هستند سرگرم ظواهر و پاداشهای مادی میشوند، اما آنان که عمیق مینگرند، به اقیانوس معنا و حقیقت دست مییابند.
این بیت دو گروه از سالکان و پناهجویان به درگاه حقیقت را از هم جدا میکند. مولانا درگاه خلیفه را همچون عرصهی قیامت یا جلوهگاه لطف الهی توصیف میکند که در آن همگان، از هر دین و باوری، بهرهمند میشوند.
در این میان، «اهل صورت» یا ظاهربینان، کسانی هستند که چشمشان به ظواهر و پاداشهای مادی، مانند جواهرات و خلعتها، دوخته شده است. آنها در پوستهی دین و معنویت باقی میمانند و به دنبال منافع دنیوی هستند. اینان مانند کسانی هستند که به ساحل دریا میروند و سرگرم جمع کردن صدفهای رنگارنگ میشوند و از خود دریا غافل میمانند.
در مقابل، «اهل معنی» یا معناگرایان، کسانی هستند که از ظواهر عبور کرده و به عمق حقیقت رسیدهاند. آنها به جای سرگرم شدن با هدایای مادی، خودِ «بحر معنی» یا اقیانوس بیکران حقیقت و معرفت الهی را یافتهاند. برای آنها، اتصال به این منبع لایزال، بزرگترین پاداش است و هدایای ظاهری در برابر آن هیچ ارزشی ندارد. این بیت تقابل میان نگاه سطحی و نگاه عمیق در مسیر معنوی را به زیبایی به تصویر میکشد.
- اهل صورت
- ظاهربینان، کسانی که به ظاهر و پوستهٔ امور توجه دارند.
- بافته
- در اینجا به معنی سرگرم شدن، مشغول شدن، دل خوش کردن.
- اهل معنی
- معناگرایان، کسانی که به باطن و حقیقت امور توجه دارند.
- بحر معنی
- دریای معنا، اقیانوس حقیقت، کنایه از معرفت و حقیقت بیکران الهی.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.