M1:2754 — پس ازین فرمود حق در والضحی / بانگ کم زن ای محمد بر گدا

مولانا در این بخش از مثنوی، رابطه‌ی میان «کَرَم» (بخشندگی) و «گدا» (نیازمند) را توضیح می‌دهد. او می‌گوید همان‌طور که یک چهره‌ی زیبا برای دیده شدن به آینه نیاز دارد، صفتِ بخشندگیِ خداوند نیز برای آنکه در جهان آشکار شود، به وجود نیازمندان محتاج است. گدا، آینه‌ای است که در آن، زیباییِ صفتِ کرم و جود الهی منعکس می‌شود.

این بیت، این فکر را با استناد به قرآن کریم تقویت می‌کند. مولانا به سوره‌ی «والضحی» اشاره می‌کند که در آن خداوند به پیامبر اسلام(ص) یادآوری می‌کند که خود او نیز روزی یتیم و نیازمند بوده و سپس به او فرمان می‌دهد: «وَ أَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ» (و اما درخواست‌کننده را از خود مران). مولانا این فرمان الهی را به زبان شعر بازگو می‌کند و می‌گوید «بانگ کم زن بر گدا». این «بانگ زدن» کنایه از هر نوع برخورد تند، تحقیرآمیز یا راندن نیازمند است.

بنابراین، پیام این بیت این است که احترام به نیازمند، در واقع احترام به جلوه‌گاهِ صفات الهی است. همان‌طور که کسی روی آینه‌ای که چهره‌اش را نشان می‌دهد «ها» نمی‌کند تا کدر نشود، نباید با نیازمند که آینه‌ی بخشندگی خداست، با خشونت رفتار کرد.