قرائت دفتر ۱ بخش ۱۳۱ → قبلی · بعدی ←

بخش ۱۳۱ - در بیان آنک چنانک گدا عاشق کرمست و عاشق کریم، کرمِ کریم هم عاشق گداست اگر گدا را صبر بیش بود کریم بر در او آید و اگر کریم را صبر بیش بود گدا بر در او آید اما صبر گدا کمال گداست و صبر کریم نقصان اوست

در بیان اینکه همانطور که گدا عاشق کرم و عاشق کریم است، کرم کریم هم عاشق گداست، اگر گدا صبر بیشتری داشته باشد کریم بر در او می‌آید و اگر کریم صبر بیشتری داشته باشد گدا بر در او می‌آید، اما صبر گدا کمال گداست و صبر کریم نقصان اوست

  1. M1:2751 بانگ می‌آمد که ای طالب بیاجود، محتاج گدایان چون گدا ندایی می‌رسید که: «ای جوینده، پیش بیا،بخشش و کرم، همچون گدایی، نیازمند گدایان است.»این بیت می‌گوید که بخشندگی و کرم الهی خود به دنبال نیازمندان می‌گردد، زیرا وجودش تنها از طریق بخشیدن به آن‌ها معنا و تحقق پیدا می‌کند؛ پس همان‌طور که گدا محتاج کرم است، کرم نیز محتاج گداست.
  2. M1:2752 جود می‌جوید گدایان و ضعافهمچو خوبان کآینه جویند صاف
  3. M1:2753 روی خوبان ز آینه زیبا شودروی احسان از گدا پیدا شود
  4. M1:2754 پس ازین فرمود حق در والضحیبانگ کم زن ای محمد بر گدا به همین خاطر خداوند در سوره‌ی «والضحی» فرمود:ای محمد، بر سر گدا کمتر فریاد بزن و او را از خود مران.این بیت به آیه‌ای از قرآن اشاره می‌کند که در آن خدا به پیامبرش دستور می‌دهد با نیازمندان و درخواست‌کنندگان با تندی و خشونت رفتار نکند.
  5. M1:2755 چون گدا آیینهٔ جودست هاندم بود بر روی آیینه زیان آگاه باش که نیازمند، آینه‌ای برای بخشندگی استو نَفَس تو بر چهرهٔ این آینه زیان‌بار است.از آنجا که وجود شخص نیازمند، جلوه‌گاهِ بخشش و کرمِ توست، با سخنی تند یا رفتاری ناشایست (که همچون آه و نَفَس بر آینه است) این آینه را تیره و کدر مکن و او را مرنجان.
  6. M1:2756 آن یکی جودش گدا آرد پدیدو آن دگر بخشد گدایان را مزید یکی هست که بخشندگی‌اش را گدا آشکار می‌کندو آن دیگری به گدایان افزونی و برکت می‌بخشداین بیت دو نوع بخشندگی را از هم جدا می‌کند: بخشش انسان که به وجود نیازمند وابسته است تا معنا پیدا کند، و بخشش خداوند که ذاتی است و به نیازمندان هستی و افزونی عطا می‌کند.
  7. M1:2757 پس گدایان آیت جود حقندوانک با حقند جود مطلقند پس نیازمندان، نشانهٔ بخشندگی خداوند هستندو آنان که با حق یکی شده‌اند، خودِ بخشندگیِ بی‌کران‌اندنیازمندان و گدایان، آینه و نشانهٔ صفتِ بخشندگی خداوند هستند؛ اما عارفانی که به حق پیوسته‌اند، دیگر نشانه نیستند، بلکه خودِ آن بخشندگیِ مطلق و بی‌نهایت شده‌اند.
  8. M1:2758 وانک جز این دوست او خود مرده‌ایستاو برین در نیست نقش پرده‌ایست و آن‌که جز این عشق دوطرفه را دوست دارد، در حقیقت مرده استاو در این آستانه نیست؛ تنها تصویری بی‌جان بر روی پرده استکسی که این عشق و نیاز متقابل میان بخشنده (خدا) و نیازمند (بنده) را درک نمی‌کند، از نظر معنوی مرده است و حضوری واقعی در درگاه حق ندارد، بلکه همچون نقشی بی‌روح بر پرده است.