قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۳۳ - پیش آمدن نقیبان و دربانان خلیفه از بهر اکرام اعرابی و پذیرفتن هدیهٔ او را› بیت ۲۷۸۶
M1:2786 — ای که در روتان نشان مهتری / فرتان خوشتر ز زر جعفری
M1:2786
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
اعرابی با دیدن درباریان خلیفه، آنها را میستاید و میگوید که بزرگی و شکوه معنوی شما از هر ثروت مادی، حتی بهترین نوع طلا، باارزشتر است.
این بیت بخشی از ستایش پرشور مرد عرب بیابانگردی است که به دربار خلیفه رسیده و با استقبال گرم و احترامآمیز کارگزاران او روبرو شده است. او تحت تأثیر این برخورد قرار گرفته و زبان به تحسین آنها میگشاید. این بیت صرفاً یک تعارف اغراقآمیز نیست، بلکه بیانگر یک اصل عرفانی در مثنوی است: ارزش حقیقی انسانها به مقام و منصب ظاهری یا ثروت مادی آنها نیست، بلکه به نور و شکوه باطنی و معنوی آنهاست.
مرد عرب در چهرهٔ این درباریان، نه فقط کارمندان یک حکومت، بلکه انسانهایی را میبیند که نشانههای «مهتری» و بزرگی معنوی در وجودشان آشکار است. او این «فرّ» یا شکوه درونی را با «زر جعفری» که بهترین و خالصترین نوع طلا در آن زمان بوده، مقایسه میکند و آن را برتر میداند. این تقابل میان ارزشهای باطنی (فرّ) و ارزشهای مادی (زر) یکی از مضامین کلیدی در داستانهای مولاناست.
در ادامهٔ داستان، مشخص میشود که این مرد عرب در ابتدا برای دریافت کمک مالی (دینار) به دربار آمده بود، اما با دیدن این جلال معنوی، هدفش تغییر میکند و مشتاق «دیدار» میشود. این بیت، نقطهٔ شروع این تحول درونی است؛ جایی که او ارزش حقیقی را در انسانهای وارسته تشخیص میدهد و از طلب مادی فراتر میرود.
- مهتری
- بزرگی، سروری، آقایی
- فر
- شکوه، جلال، فروغ ایزدی
- زر جعفری
- طلای خالص و ناب منسوب به جعفر برمکی یا امام جعفر صادق (ع)
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.