قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۳۳ - پیش آمدن نقیبان و دربانان خلیفه از بهر اکرام اعرابی و پذیرفتن هدیهٔ او را› بیت ۲۸۰۴
M1:2804 — من برین در طالب چیز آمدم / صدر گشتم چون به دهلیز آمدم
M1:2804
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت از زبان اعرابی بیان میکند که با نیتی کوچک و برای کسب منفعتی مادی به درگاه خلیفه آمدم، اما به محض ورود، کرامتی بسیار فراتر از انتظارم یافتم و به صدر مجلس و مقام والا رسیدم.
این بیت لحظهی شگفتی و دریافت اعرابی بادیهنشین را پس از تقدیم هدیهی ناچیزش (کوزهی آب) به خلیفه به تصویر میکشد. او با خود میاندیشد که با هدفی کوچک و مادی (طالب چیز) به این درگاه آمده بود، اما بزرگواری و بخشندگی خلیفه چنان بود که او را بیدرنگ از «دهلیز» و آستانهی ورودی به «صدر» و بالای مجلس نشاند.
در لایهی عرفانی داستان، این بیت بیانگر رابطهی سالک با خداوند است. انسان با نیات و اعمال کوچک و ناقص خود به درگاه الهی روی میآورد، شاید در طلب پاداشی دنیوی یا بهشتی اخروی. اما رحمت و کرم بیکران خداوند چنان است که به محض ورود صادقانهی بنده به «آستانهی» سلوک، او را به مقام و مرتبهای عالی (صدر) میرساند که بسیار فراتر از استحقاق و حتی تصور اولیهی اوست. این بیت بر این نکته تأکید میکند که در راه حق، پاداشها همواره بیتناسب با کوششهای ما و از سر لطف محض الهی است.
- طالب
- جوینده، خواهان
- صدر
- بالای مجلس، جایگاه بلند و محترم
- دهلیز
- راهرو ورودی، آستانه، ورودی خانه یا کاخ
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.