قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۳۳ - پیش آمدن نقیبان و دربانان خلیفه از بهر اکرام اعرابی و پذیرفتن هدیهٔ او را› بیت ۲۸۰۶
M1:2806 — نان برون راند آدمی را از بهشت / نان مرا اندر بهشتی در سرشت
M1:2806
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
نیازی مادی (طلب نان) که آدم را از بهشت راند، همان نیاز ظاهری، مرا به بهشتی حقیقی و معنوی رساند.
این بیت، تضادی هوشمندانه را به تصویر میکشد. مولانا به داستان هبوط آدم اشاره میکند که در آن، تمنای «گندم» (که نماد نان و نیازهای مادی است) باعث خروج او از بهشت شد. اما در داستان این مرد اعرابی، ماجرا برعکس است.
اعرابی با نیتی ساده و مادی به درگاه خلیفه آمد: او آب هدیه آورد تا در مقابل «نان» یا رزق دنیوی بگیرد. اما همین نیاز اولیه، او را به درگاه کرم و بخشش خلیفه (که نمادی از درگاه حق است) کشاند و در آنجا به جای نان، به جایگاهی والا و معرفتی عمیق دست یافت. گویی همان «نان» که برای آدم سبب هبوط بود، برای او وسیلهٔ عروج و رسیدن به «بهشتی» باطنی و پایدار شد.
مولانا میگوید که گاهی یک نیاز کوچک و دنیوی میتواند نقطهی شروع سفری بزرگ و روحانی باشد. مهم، مقصد نهایی و تحولی است که در مسیر رخ میدهد، نه صرفاً نیت اولیه.
- برون راند
- بیرون کرد، اخراج کرد
- اندر
- در، داخلِ
- سرشت
- آفرید، خلق کرد، سرشت و طینت بخشید
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.