M1:2822 — این سخن پایان ندارد ای غلام / روز بیگه شد حکایت کن تمام

این بیت یک نقطه‌ی عطف روایی در مثنوی است. مولانا پس از یک استطراد و بحث طولانی و عمیق در مورد رابطهٔ «جزء» و «کل» و تفاوت میان حقیقت و سایه، ناگهان رشته‌ی سخن را قطع می‌کند.

او خطاب به شاگرد و کاتب مثنوی، حسام‌الدین چلبی (که او را «غلام» می‌خواند)، می‌گوید که این مباحث نظری و فلسفی بی‌انتها هستند. عبارت «روز بیگه شد» هم معنای واقعی دارد (وقت تنگ است و روز در حال پایان یافتن است) و هم معنای استعاری (عمر کوتاه است و باید به اصل مطلب پرداخت). مولانا با این بیت، ساختار داستان‌گویی خود را به خواننده یادآوری می‌کند: هدف اصلی نقل «حکایت» است، نه غرق شدن در بحث‌های انتزاعی. این بیت نشان‌دهنده‌ی آگاهی او بر هنر روایت و لزوم بازگشت از حاشیه به متن اصلی برای پیشبرد داستان است.

Этот бейт — характерный для Руми приём, когда он прерывает собственное философское отступление, чтобы вернуться к основному сюжету. Непосредственно перед этими строками он рассуждал о сложной метафизической проблеме: как «часть» (например, душа человека) соотносится с «целым» (Богом). Он понимает, что такие рассуждения могут увести далеко и стать самоцелью.

Обращаясь к читателю (или к своему ученику Хусаму ад-Дину) как к «юноше» (ghulām), Руми напоминает и себе, и нам, что время ограничено («день клонится к закату»). Вместо того чтобы затеряться в бесконечных теоретических спорах, важнее завершить поучительную историю, которая и является главным инструментом передачи смысла. В этом проявляется прагматизм Руми как духовного наставника: рассказ и притча для него важнее абстрактной философии, поскольку они напрямую воздействуют на сердце.