قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۳۶ - سپردن عرب هدیه را یعنی سبو را به غلامان خلیفه› بیت ۲۸۳۱
M1:2831 — ور در آن حوض آب شورست و پلید / هر یکی لوله همان آرد پدید
M1:2831
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت میگوید که اگر رهبر یا سرچشمهٔ یک مجموعه، فاسد و نادرست باشد، زیردستان و پیروان او نیز همان فساد و نادرستی را از خود نشان خواهند داد.
مولانا در اینجا تمثیل خود را برای توضیح رابطهٔ میان حاکم و مردم (یا مرشد و مریدان) کامل میکند. در بیتهای قبل، او پادشاه را به یک «حوض» آب و اطرافیانش را به «لولههایی» تشبیه کرد که از آن حوض منشعب شدهاند. اگر آب حوض پاک و شیرین باشد، آبی که از لولهها جاری میشود نیز پاک و گواراست. این بیت، روی دیگر سکه را نشان میدهد: اگر سرچشمه (حوض) آلوده و خراب باشد، تمام انشعابات (لولهها) نیز همان آلودگی را منتقل خواهند کرد و محصولی جز آب شور و پلید نخواهند داشت.
این اصل، یک قانون کلی در مدیریت و تربیت است: کیفیت یک مجموعه، بازتابی مستقیم از کیفیت رهبر آن است. همانطور که لطف و بزرگواری خلیفه در رفتار درباریانش تجلی یافته بود، ظلم و فساد یک حاکم نیز ناگزیر به جامعه سرایت میکند. مولانا با این تمثیل ساده و قدرتمند، بر مسئولیت خطیر رهبران و تأثیر بنیادین آنها بر کل سیستم تأکید میکند. هر فردی در واقع مجرایی برای انتقال صفات و ارزشهای منبعی است که به آن متصل است.
- پلید
- آلوده، ناپاک، نجس
- آرد پدید
- پدیدار میکند، آشکار میسازد، به وجود میآورد
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.