M1:2832 — زانک پیوستست هر لوله به حوض / خوض کن در معنی این حرف خوض

مولانا در این بیت، تمثیل خود را به نتیجه می‌رساند و خواننده را به تفکر دعوت می‌کند. او پیشتر، حاکم یا رهبر معنوی را به یک «حوض» (آبگیر) و پیروان و اطرافیانش را به «لوله‌ها» تشبیه کرده بود. کیفیت آبی که از هر لوله خارج می‌شود، بازتاب مستقیم کیفیت آب درون حوض است. این بیت دلیل این پدیده را بیان می‌کند: اتصال مستقیم و جدانشدنی لوله به حوض.

مصراع دوم یک بازی کلامی هوشمندانه و در عین حال یک دستورالعمل معنوی است. مولانا با تکرار کلمه‌ی «خوض» (فرو رفتن، غرق شدن)، از ما می‌خواهد که صرفاً به ظاهر این تمثیل بسنده نکنیم. او می‌گوید: «در معنای همین حرف من، یعنی «خوض»، خوض کن!» یعنی همان‌طور که یک غواص در آب فرو می‌رود، تو نیز در معنای این اتصال و تأثیرپذیری عمیق شو. این فقط یک داستان درباره‌ی خلیفه و درباریانش نیست، بلکه اصلی کلی درباره‌ی تأثیرپذیری انسان از منبع معرفت، ایمان و تربیت خویش است. هر فردی، چه شاگرد از استاد، چه مرید از مراد و چه بنده از خداوند، کیفیات خود را از سرچشمه‌ای که به آن متصل است، می‌گیرد. این بیت دعوتی است برای درک عمیق این وابستگی و تأثیر سرنوشت‌ساز.