قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۳۸ - قبول کردن خلیفه هدیه را و عطا فرمودن با کمال بینیازی از آن هدیه و از آن سبو› بیت ۲۸۹۷
M1:2897 — بلک گیرد اندر آتش افکند / صورت عاریتش را بشکند
M1:2897
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
مؤمنِ حقیقتبین، بتِ طلایی را در آتش میافکند تا شکل ظاهری و بیارزشِ بت از بین برود و جوهر گرانبهای طلا باقی بماند.
این بیت در ادامهی تمثیل «بت زرین» آمده است. مولانا میپرسد اگر مؤمنی بتی از طلا بیابد چه میکند؟ پاسخ میدهد که او اسیر ظاهر فریبندهی بت نمیشود. بلکه آن را در آتش میاندازد تا صورتِ بت که ارزشی عاریهای و اعتباری دارد، ذوب شده و از بین برود.
این کار نمادی از یک اصل مهم عرفانی است: عبور از «صورت» و رسیدن به «معنا». در این تمثیل، طلا نماد «ذات» و حقیقت الهی است که ارزشمند و باقی است. شکل بت، نماد «صورت»ها، تعلقات دنیوی، قالبهای فکری محدودکننده و هر آن چیزی است که بر روی حقیقت کشیده شده و مانع دیدن آن میشود. این صورتها «عاریتی» هستند، یعنی اصالتی از خود ندارند و همچون لباسی عاریه بر تن حقیقت نشستهاند.
مؤمنِ عارف کسی است که فریب این صورتها را نمیخورد. او با «آتش» عشق، معرفت یا ریاضت، این صورتهای زودگذر را ذوب میکند تا به طلای نابِ معنا دست یابد. همانطور که در ابیات بعدی تأکید میشود، «صورت مانع است و راهزن». چسبیدن به ظواهر، انسان را از درک حقیقت باز میدارد.
- عاریت
- چیزی که به طور موقت به کسی سپرده شده، امانتی، زودگذر و غیر اصیل
- بشکند
- در هم بشکند، نابود کند، از بین ببرد
- افکند
- میاندازد
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.