قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۳۸ - قبول کردن خلیفه هدیه را و عطا فرمودن با کمال بینیازی از آن هدیه و از آن سبو› بیت ۲۹۱۷
M1:2917 — احتما کن احتما ز اندیشهها / فکر شیر و گور و دلها بیشهها
M1:2917
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
از هجوم افکار پراکنده و بیاختیار پرهیز کن، زیرا ذهن تو مانند جنگلی است که در آن، افکار همچون حیوانات وحشی و درنده (مانند شیر و گورخر) پرسه میزنند.
مولانا در این بیت، یک دستورالعمل کلیدی در سلوک معنوی را بیان میکند: «پرهیز» یا همان مراقبه و کنترل ذهن. او ذهن و دل انسان را به یک «بیشه» یا جنگل تشبیه میکند. در این جنگل، افکار گوناگون، چه ترسناک و پرخاشگر (مانند شیر) و چه فریبنده و گریزپا (مانند گورخر)، آزادانه میگردند.
تکرار کلمهی «احتما» (پرهیز کن) برای تأکید بر اهمیت این کار است. همانطور که در پزشکی قدیم، پرهیز از غذاهای مضر اساس درمان بود، در عرفان نیز پرهیز از افکار بیهوده و وسوسهها، پایهی سلامت روح و پیشرفت معنوی است. مولانا میگوید به جای درگیر شدن با این افکار، باید از آنها دوری کرد و اجازه نداد که بر فضای دل حاکم شوند. این بیت دعوتی است به خاموش کردن گفتگوی درونی و ایجاد فضایی آرام در ذهن تا حقایق معنوی فرصت ظهور پیدا کنند.
- احتما
- پرهیز، خودداری، رژیم
- گور
- گورخر، الاغ وحشی
- بیشهها
- جنگلها، نیزارها
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.