قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۳۸ - قبول کردن خلیفه هدیه را و عطا فرمودن با کمال بینیازی از آن هدیه و از آن سبو› بیت ۲۹۱۸
M1:2918 — احتماها بر دواها سرورست / زانک خاریدنْ فزونیِ گَرست
M1:2918
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
پیشگیری و خویشتنداری برتر از درمان است، همانطور که خاراندن یک زخم، آن را بدتر و عمیقتر میکند.
مولانا در این بیت، اصل مهمی را در طب جسم و جان بیان میکند. او «اِحتمِا» یا پرهیز و خویشتنداری را برتر و مؤثرتر از هر دوا و درمانی میداند. برای روشن شدن این نکته، از یک مثال ساده و ملموس استفاده میکند: بیماری پوستی «گَر» یا جَرَب.
وقتی کسی به این بیماری دچار میشود، خاراندن موقت پوست، لذتی آنی به او میدهد اما در واقع بیماری را تشدید کرده و زخم را عمیقتر میسازد. این عمل، نمونهای از تسلیم شدن به یک میل آنی و مضر است. در مقابل، «احتما» یا پرهیز از خاراندن، اگرچه در لحظه دشوار است، اما اساس درمان و بهبودی واقعی است.
این تمثیل در ابیات قبل و بعد به حوزه اندیشهها و وسوسههای نفسانی تعمیم داده میشود. همانطور که خاراندن، خارش را بیشتر میکند، پرداختن به افکار منفی و وسوسههای ذهنی نیز آنها را قویتر و ریشهدارتر میسازد. بنابراین، راه حقیقیِ درمان درونی، پرهیز از این افکار و تسلیم نشدن به آنهاست، نه درگیر شدن با آنها. پرهیز، سرور و شاهِ همه درمانهاست.
- احتما
- پرهیز، خویشتنداری، به ویژه در خوردن یا انجام کاری برای حفظ سلامتی
- سرور
- سَرور، آقا، رئیس، برتر و بالاتر
- زانک
- زیرا که، برای اینکه
- فزونی
- علت افزایش، باعث بیشتر شدن
- گَر
- نوعی بیماری پوستی خارشدار، جَرَب
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.