قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۲ - داستان آن پادشاه جهود کی نصرانیان را میکشت از بهر تعصب› بیت ۳۳۲
M1:332 — گفت استاد: آن، دو شیشه نیست، رو / اَحوَلی بگذار و افزونْبین مشو
M1:332
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
استاد به شاگرد دوبین خود میگوید که فقط یک بطری وجود دارد و این خطای دید اوست که یکی را دو تا میبیند؛ پس باید این عیب را کنار بگذارد.
این بیت بخشی از یک تمثیل کوتاه در دل داستان اصلی است. مولانا برای توضیح اینکه چگونه تعصب و خشم، حقیقت را در نظر انسان واژگون میکند، ماجرای استادی را تعریف میکند که شاگردی لوچ و دوبین (احول) دارد. استاد از او میخواهد که بطری شیشهای را از اتاق بیاورد. شاگرد دو بطری میبیند و میپرسد کدام را بیاورد.
در این بیت، استاد با قاطعیت پاسخ میدهد که فقط یک بطری وجود دارد و مشکل از چشم شاگرد است، نه از واقعیت. عبارت «احولی بگذار و افزونبین مشو» یک دستور مستقیم برای ترک خطای ادراک است. این خطا صرفاً یک مشکل جسمی نیست، بلکه نمادی از یک بیماری روحی است. مولانا بلافاصله توضیح میدهد که خشم، شهوت، و هر نوع منفعتطلبی و پیشداوری (که در داستان اصلی، تعصب کورکورانه پادشاه یهودی است) انسان را «احول» میکند و باعث میشود وحدت حقیقت را به صورت کثرت و تضاد ببیند. همانطور که پادشاه، حقیقت واحد دین الهی را به صورت دو دین متخاصم یهودیت و مسیحیت میدید و به همین دلیل دست به کشتار میزد.
- اَحْوَل
- لوچ، دوبین، کسی که چشمش چپ است و یک چیز را دو تا میبیند.
- اَحوَلی
- حالت احول بودن، لوچی، دوبینی.
- افزونبین
- کسی که بیشتر از آنچه هست میبیند، کسی که دچار خطای دید است و یکی را چندتا میبیند.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.