قرائت› دفتر ۱› بخش ۱۹ - فهم کردن حاذقان نصاری مکر وزیر را› بیت ۴۵۶
M1:456 — برق اگر نوری نماید در نظر / لیک هست از خاصیت دُزدِ بصر
M1:456
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
برخی چیزها ظاهری فریبنده و نورانی دارند، اما در حقیقت، توانایی دیدن و تشخیص درست را از انسان سلب میکنند.
این بیت در ادامهی توصیف وزیر مکار و ریاکار است که با ظاهری روحانی و سخنانی دلنشین، مسیحیان را فریب میداد. مولانا برای نشان دادن ماهیت فریبندهی او، از چندین تمثیل استفاده میکند: نقرهی به ظاهر سفید که دست را سیاه میکند، و آتش به ظاهر سرخ که نتیجهاش سیاهی و خاکستر است.
در این بیت، تمثیل به «برق» یا آذرخش میرسد. برق آسمان، لحظهای خیرهکننده و پرنور است و چشمها را به خود جلب میکند، اما همین نور شدید و ناگهانی، بینایی را برای لحظاتی مختل میکند و چشم را میزند. در واقع، به جای روشن کردن مسیر، دید انسان را «میدزدد» و او را کور میکند.
وزیر نیز چنین است. سخنان و اعمال او در ظاهر نور هدایت به نظر میرسد، اما در باطن، بصیرت و توانایی تشخیص حق از باطل را از پیروانش میرباید و آنها را به گمراهی میکشاند. پیام عرفانی این است که باید مراقب زیباییهای ظاهری و جذابیتهای سطحی در مسیر معنوی بود، زیرا هر نوری لزوماً نور هدایت نیست؛ گاهی نوری است که برای کور کردن و دزدیدن بصیرت میتابد.
- خاصیت
- ذات، ویژگی ذاتی، ماهیت
- دُزدِ بصر
- ربایندهی بینایی، چیزی که دید چشم را مختل یا کور میکند
- بصر
- بینایی، دید، چشم
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.