قرائت› دفتر ۱› بخش ۲۱ - بیان دوازده سبط از نصاری› بیت ۴۶۶
M1:466 — این دَه و این دو امیر و قومشان / گشته بَندِ آن وزیر بَد نشان
M1:466
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت میگوید که تمام آن دوازده امیر و مردمانشان، همگی در حقیقت برده و فرمانبردار یک وزیر بدطینت و گمراهکننده بودند.
این داستان، تمثیلی از وضعیت درونی انسان است. مولانا جامعهٔ مسیحیان را به دوازده گروه تقسیم میکند که هر کدام امیری دارند. این دوازده امیر، نماد حواس و قوای ظاهری و باطنی انسان (مانند عقل، وهم، خیال، شهوت، غضب و حواس پنجگانه) هستند. هر گروه (قوم) نیز نمایندهٔ اعضا و جوارحی است که تحت فرمان آن قوه قرار دارد.
بیت مورد نظر نقطهٔ کانونی داستان است: با وجود اینکه به نظر میرسد این امیران، رهبر و مستقل هستند، اما در واقع هم خودشان و هم تمام پیروانشان، برده و اسیر یک «وزیر بد نشان» شدهاند. این وزیر، نماد «نفس امّاره» یا هواهای نفسانی و دلبستگیهای دنیوی است؛ نیرویی واحد و فریبکار که بر تمام قوا و حواس انسان مسلط میشود و آنها را در جهت اهداف پست خود به کار میگیرد. بنابراین، تفرقه و طمعورزی این امیران (قوا) باعث شده تا همگی تحت سلطهٔ یک قدرت ویرانگر درآیند.
- بَد نشان
- بد طینت، شوم، بد ذات
- بَند
- برده، اسیر، گرفتار
- قومشان
- پیروانشان، مردم تحت فرمانشان
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.