قرائت› دفتر ۱› بخش ۲۱ - بیان دوازده سبط از نصاری› بیت ۴۶۷
M1:467 — اعتمادِ جمله بر گفتارِ او / اقتدای جمله بر رفتار او
M1:467
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
تمام آن امیران و پیروانشان، هم در گفتار و هم در کردار، کاملاً تسلیم و مطیع آن وزیر بدنهاد بودند.
این بیت اوج نفوذ و سلطهی کامل وزیر مکار بر امیران و طوایف مسیحی را به تصویر میکشد. مولانا نشان میدهد که این تسلط صرفاً سیاسی یا نظامی نیست، بلکه یک سلطهی فکری و معنوی تمامعیار است. مردم نه تنها به سخنان او ایمان داشتند (اعتماد بر گفتار)، بلکه در عمل نیز کورکورانه از او تقلید میکردند (اقتدا بر رفتار).
واژهی «اقتدا» که معمولاً در مفاهیم دینی و برای پیروی از پیشوایان روحانی به کار میرود، در اینجا با طنزی تلخ نشان میدهد که آن وزیر، جایگاه یک مرشد و راهنمای مطلق را برایشان پیدا کرده بود. این وابستگی مطلق، زمینهساز فاجعهای است که در ادامه داستان رخ میدهد و نشان میدهد چگونه یک جامعه میتواند با سپردن کامل اراده و تشخیص خود به یک فرد، به ورطهی هلاکت کشیده شود. این بیت در واقع مقدمهای است برای نشان دادن میزان این اطاعت کورکورانه که در بیت بعدی با آمادگی امیران برای مردن به فرمان وزیر، به اوج خود میرسد.
- جمله
- همه، همگی
- اقتدا
- پیروی کردن، دنبالهروی (بهویژه در امور دینی و معنوی)
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.