قرائت› دفتر ۱› بخش ۲۱ - بیان دوازده سبط از نصاری› بیت ۴۶۸
M1:468 — پیش او در وقت و ساعت هر امیر / جان بدادی گر بدو گفتی بمیر
M1:468
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت شدت نفوذ و قدرت وزیر بدطینت را بر امیران مسیحی توصیف میکند؛ اطاعت آنها از او آنچنان کورکورانه بود که اگر فرمان مرگشان را صادر میکرد، بیچون و چرا میپذیرفتند.
این بیت در داستان وزیر حیلهگر یهودی که خود را در میان مسیحیان جا زده بود، اوج تسلط روانی و معنوی او را بر رهبران دوازدهگانهٔ مسیحی (امیران) به تصویر میکشد. مولانا نشان میدهد که چگونه پیروی کورکورانه و دل سپردن به یک مرشد دروغین، اراده و اختیار انسان را به کلی سلب میکند.
قدرت وزیر چنان مطلق است که فرمان او برای این امیران از فرمان الهی نیز نافذتر شده است. عبارت «در وقت و ساعت» تأکید میکند که این اطاعت، آنی و بدون لحظهای تأمل یا تردید بود. آنها حاضر بودند گرانبهاترین دارایی خود، یعنی «جان» را، به اشارهٔ او فدا کنند. این تصویر، نمونهای است از بندگی نفس و تبعیت از رهبران دنیوی که به جای هدایت به سوی حقیقت، پیروان خود را به سوی هلاکت میکشانند. مولانا با این مثال، خطرات پیروی از هر قدرتی غیر از قدرت الهی و عقل سلیم را گوشزد میکند و مقدمهای برای شرح نتایج فاجعهبار این اعتماد نابجا فراهم میآورد.
- در وقت و ساعت
- فوراً، در همان لحظه، بیدرنگ
- بدو
- به او
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.