M1:513 — چند خورشیدِ کرَم افروخته / تا که ابر و بحر جود آموخته

مولانا در این بیت به ریشه‌ی اصلی تمام بخشش‌ها و سخاوت‌های عالم اشاره می‌کند. او با استفاده از تمثیل‌های طبیعی، این مفهوم عمیق عرفانی را بیان می‌کند که هر کمالی در جهان مخلوقات، از جمله «جود» و بخشندگی، در اصل از خود آن موجودات نیست، بلکه عطیه‌ای از جانب خداوند است.

ابر می‌بارد و دریا مروارید می‌بخشد، اما این سخاوت را از کجا آموخته‌اند؟ مولانا پاسخ می‌دهد که این‌ها شاگردان «خورشیدِ کرَم» حق هستند. همان‌طور که خورشید مادی با تابش خود به ابر و دریا حیات و انرژی می‌بخشد، یک «خورشید معنوی» یعنی بخشندگی بی‌پایان الهی، بر تمام هستی تابیده و به هر موجودی به اندازه‌ی ظرفیتش، صفت بخشندگی را تعلیم داده است. ابر و دریا تنها آینه‌هایی هستند که این کرم ازلی را بازتاب می‌دهند.

این بیت تأکیدی است بر اصل توحید افعالی در عرفان: هیچ فاعلی در عالم جز خدا وجود ندارد و هر فعل و صفتی که در مخلوقات می‌بینیم، در حقیقت تجلی فعل و صفت اوست. بنابراین، سخاوت ابر و دریا، درسی است که از منبع اصلی کرم، یعنی خداوند، فرا گرفته‌اند.