قرائت› دفتر ۱› بخش ۲۴ - بیان خسارت وزیر درین مکر› بیت ۵۲۹
M1:529 — صد چو عالم در نظر پیدا کند / چونک چشمت را به خود بینا کند
M1:529
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
وقتی خداوند چشم بصیرت انسان را به نور خود روشن کند، درک و دید او چنان گسترش مییابد که صدها عالم معنا و حقیقت را در برابر خود مشاهده میکند.
این بیت در ادامهی توصیف قدرت بینهایت خداوند است که در تقابل با جهل و غفلت وزیر مکار بیان میشود. مولوی میگوید وزیر با خداوندی درافتاده است که قادر است در یک لحظه از «عدم»، صدها جهان بیافریند.
این بیت، آن مفهوم را یک گام فراتر میبرد و از خلقت صرف به «شهود» و «معرفت» میرساند. قدرت خداوند تنها در آفرینش جهانهای بیرونی نیست، بلکه در گشودن جهانهای درونی نیز هست. وقتی خداوند چشم دل یا بصیرت انسان را به نور معرفت خودش روشن میکند («چشمت را به خود بینا کند»)، آنگاه در «نظر» یا افق دید آن شخص، صدها عالم جدید پدیدار میشود. این «عالمها» لزوماً جهانهای مادی نیستند، بلکه عوالم معنا، حقیقت و مراتب وجودند که پیش از آن بر شخص پوشیده بودند. این بینش، نتیجهی مستقیم اتصال به منبع هستی است و نشان میدهد که درک ما از واقعیت تا چه اندازه محدود است و با عنایت الهی تا چه حد میتواند وسعت یابد.
- صد چو عالم
- صد جهان مانند این جهان؛ کنایه از کثرت و بینهایتی عوالم وجود و معنا.
- در نظر پیدا کند
- در برابر دیدگان آشکار سازد، در افق دید تو پدیدار کند.
- به خود بینا کند
- به واسطهی خود (خدا) یا به سوی خود، بینا و روشن سازد. چشم بصیرت تو را باز کند.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.