قرائت› دفتر ۱› بخش ۲۵ - مکر دیگر انگیختن وزیر در اضلال قوم› بیت ۵۶۲
M1:562 — گفت جانم از مُحِبّان دور نیست / لیک بیرون آمدن دستور نیست
M1:562
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
وزیر در پاسخ به مریدانش که التماس میکردند از خلوت بیرون بیاید، به دروغ گفت که با وجود نزدیکی روحی به آنها، اجازهٔ خروج از جانب خداوند به او داده نشده است.
این بیت بخشی از نقشهٔ فریبکارانهٔ وزیر است. او برای اینکه مریدان خود را بیشتر به خود وابسته و مشتاق کند، به یک خلوت طولانی رفته است. وقتی پیروانش بیتاب میشوند و از او میخواهند که به میانشان بازگردد، او با این پاسخ، خود را نه تنها یک مرشد، بلکه کسی معرفی میکند که مستقیماً از عالم غیب «دستور» میگیرد و ارادهای از خود ندارد.
نیمبیت اول، «جانم از محبان دور نیست»، یک ترفند روانی برای آرام کردن و در عین حال تحریک بیشتر آنهاست. او به آنها اطمینان میدهد که از نظر روحی و قلبی کنارشان است و عشقش به آنها کم نشده است. این کلام، محبت آنها را عمیقتر میکند.
نیمبیت دوم، «لیک بیرون آمدن دستور نیست»، اوج مکر اوست. او با این ادعا که «اجازه» ندارد، کنارهگیری خود را نه یک تصمیم شخصی، بلکه یک فرمان الهی جلوه میدهد. این کار باعث میشود که در چشم مریدان، مقام او بالاتر برود و ارزش حضورش چندین برابر شود. در واقع، او با این بهانه، عطش آنها را برای دیدارش شعلهورتر میکند تا در زمان مناسب، نقشهٔ اصلی خود را برای گمراه کردنشان اجرا کند.
- مُحِبّان
- دوستداران، عاشقان، پیروان
- لیک
- ولی، اما
- دستور
- در اینجا به معنی اجازه، فرمان (از مقامی بالاتر یا از عالم غیب)
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.