قرائت› دفتر ۱› بخش ۲۷ - مکر کردن مریدان کی خلوت را بشکن› بیت ۵۸۵
M1:585 — چارپا را قدر طاقت بارْ نِهْ / بر ضعیفان قدر قوّت کارْ نِهْ
M1:585
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت درخواستی است از مریدان به مرشدشان که تکالیف و آزمونهای معنوی را باید متناسب با ظرفیت و توانایی سالک تعیین کرد و نه فراتر از آن.
این بیت بخشی از گفتگوی مریدان با پیرشان است. شاگردان از آزمونهای سخت و رفتارهای به ظاهر متناقض و جفاکارانهی مرشد خود به ستوه آمدهاند و از او میخواهند که با آنها مدارا کند.
آنها با استفاده از یک مثال ساده و ملموس، حرف خود را بیان میکنند: همانطور که هیچکس بر یک حیوان باری بیش از توانش نمیگذارد، در عالم معنا و سلوک نیز باید با شاگردان ضعیف و مبتدی به اندازهی ظرفیت روحی و معنویشان رفتار کرد. تحمیل تکالیف سنگین بر سالکی که هنوز آمادگی ندارد، نه تنها به رشد او کمکی نمیکند، بلکه میتواند او را از پای درآورد و از راه به در کند. این اصل «تناسب تکلیف با طاقت» یکی از اصول مهم در تربیت عرفانی است که مریدان در اینجا به استاد خود یادآوری میکنند.
- چارپا
- حیوان باربر، چهارپا
- قدر
- به اندازه، به مقدار
- طاقت
- توان، توانایی، تحمل
- نِهْ
- بگذار (فعل امر از نهادن)
- ضعیفان
- ناتوانان، در اینجا سالکان مبتدی و ضعیفحال
- قوّت
- نیرو، توان
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.