قرائت› دفتر ۲› بخش ۲۶ - فرمودن والی آن مرد را کی این خاربن را کی نشاندهای بر سر راه بر کن› بیت ۱۲۴۵
M2:1245 — یا تبر بر گیر و مردانه بزن / تو علیوار این در خیبر بکن
M2:1245
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
Este verso es un llamado a la acción inmediata y heroica: debes atacar tus malos hábitos con una fuerza decisiva, como la de ʿAlī al conquistar la fortaleza de Khaybar.
En la historia, un hombre pospone arrancar un espino que plantó en el camino. Rumi utiliza esta negligencia como una alegoría de la procrastinación en la lucha contra nuestros propios defectos de carácter (خوی بد, khuy-e bad). El espino (el mal hábito) se fortalece cada día, mientras que la persona (el «arrancador de espinas») envejece y se debilita.
Este verso es el clímax de la exhortación. La lucha contra el yo inferior no es una tarea para débiles; requiere una acción «viril» (mardāne), es decir, valiente y decidida. Rumi invoca una de las imágenes más poderosas del heroísmo islámico: la conquista de la fortaleza de Khaybar por el Imán ʿAlī. Según la tradición, ʿAlī arrancó la pesadísima puerta de la fortaleza con sus propias manos, usándola como escudo.
Al comparar el acto de erradicar un mal hábito con arrancar la puerta de Khaybar, Rumi eleva la lucha espiritual interior al nivel de una hazaña épica. El mensaje es claro: tus defectos son tu propia fortaleza enemiga. No negocies con ellos ni los pospongas. Reúne tu fuerza espiritual y derríbalos con un golpe heroico y definitivo.
- علیوار
- «A la manera de ʿAlī»; como lo haría ʿAlī ibn Abī Ṭālib, primo y yerno del Profeta Mahoma, una figura central en el Islam (especialmente chiíta) y un parangón de valentía, sabiduría y fuerza espiritual para los sufíes.
- در خیبر
- «La puerta de Khaybar». Se refiere a la puerta de la fortaleza de Khaybar, un oasis judío conquistado por los musulmanes en el año 628 d.C. La tradición islámica relata que ʿAlī arrancó de sus goznes la masiva puerta de la fortaleza en un acto de fuerza sobrehumana.
- مردانه
- «Varonilmente, como un hombre». En la ética persa clásica, connota virtudes como la valentía, la determinación, la resolución y el honor, más que el género en sí.
- تبر
- Hacha. Una herramienta para un trabajo duro y decisivo, que simboliza la fuerza necesaria para cortar de raíz un problema.
برای ریشهکن کردن عادتهای بد، باید با ارادهای قوی و شجاعتی همچون شجاعت علی (ع) در کندن درِ قلعهٔ خیبر، قاطعانه و بدون تأخیر اقدام کنی.
مولانا در این بیت، تمثیل «خاربن» (بوتهٔ خار) را که نماد «خوی بد» است، به اوج خود میرساند. او به خواننده هشدار میدهد که زمان به نفع تو نیست؛ هر روز که میگذرد، آن عادت ناپسند در وجودت ریشهدارتر و قویتر میشود و تو پیرتر و ضعیفتر میشوی. پس دیگر جای تعلل و امروز و فردا کردن نیست.
راهکار مولانا، یک اقدام قاطع و شجاعانه است. او این مبارزهٔ درونی را به یکی از بزرگترین حماسههای تاریخ اسلام تشبیه میکند: فتح قلعهٔ خیبر به دست امام علی (ع). کندن درِ سنگین و عظیم خیبر، نماد یک عمل خارقالعاده است که تنها با نیروی ایمان و ارادهای پولادین ممکن شد. مولانا میگوید مبارزه با نفس و ریشهکن کردن یک خوی زشت، کمتر از فتح خیبر نیست. همانطور که علی (ع) با عزمی راسخ آن مانع بزرگ را از سر راه برداشت، تو نیز باید «علیوار» به جنگ این دشمن درونی بروی و با یک ضربهٔ «مردانه»، آن را برای همیشه از جا برکنی. این تشبیه، به این مبارزهٔ اخلاقی، شکوه و عظمتی معنوی میبخشد و سالک را به اقدامی فوری و قدرتمند ترغیب میکند.
- علیوار
- مانند علی (ع)، با شجاعت و قدرت امام علی
- در خیبر
- درِ قلعهٔ خیبر که طبق روایات، امام علی (ع) در جنگ آن را به تنهایی از جا کند.
- بکن
- از ریشه در بیاور، از جا بردار (فعل امر از مصدر «کندن»)
- مردانه
- شجاعانه، با قاطعیت و ارادهٔ قوی
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.