قرائت› دفتر ۲› بخش ۲۶ - فرمودن والی آن مرد را کی این خاربن را کی نشاندهای بر سر راه بر کن› بیت ۱۲۵۳
M2:1253 — گر همی خواهی تو دفع شر نار / آب رحمت بر دل آتش گمار
M2:1253
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
Para extinguir el fuego destructivo de tu ego (nafs), debes aplicarle el agua de la misericordia divina, que se encuentra en el corazón de un verdadero creyente.
Este verso es el eje de una metáfora extendida. Rumi ha identificado el ego o alma inferior (nafs) con una zarza espinosa y, más profundamente, con el Fuego del Infierno (nār). Este fuego interior, producto de la Ira Divina (qahr), consume nuestras virtudes y daña a otros.
La solución, aconseja Rumi, no es combatir el fuego con más fuego, sino aplicar su opuesto. El opuesto del fuego del ego es el «agua de la misericordia» (āb-e raḥmat), una manifestación de la Gracia Divina (faḍl). Los versos que siguen aclaran que esta agua no es una abstracción, sino que se encuentra encarnada en el «creyente» (muʾmin), es decir, el guía espiritual o el santo. Su espíritu puro es la fuente de esta agua que da vida.
Por lo tanto, el consejo práctico es buscar la compañía de una persona iluminada. Su presencia, su «luz» y su «agua» espiritual, pueden enfriar y transformar el fuego de nuestro propio ego, convirtiendo el infierno interior en un jardín.
- نار
- Fuego. En el Corán y en la terminología sufí, se refiere específicamente al Fuego del Infierno. Aquí, Rumi lo utiliza para describir la naturaleza destructiva del ego descontrolado (nafs).
- آب رحمت
- Agua de la misericordia. Una metáfora de la gracia divina que extingue el fuego del ego y del castigo. Rumi la asocia con la luz y el espíritu de los santos.
- گمار
- Asigna, designa, pon a cargo. Es una forma imperativa del verbo 'gomārdan', que implica un acto deliberado de aplicar un remedio a una dolencia.
برای خاموش کردن آتش ویرانگر نفس و غرایز، باید از آب رحمت و معنویت بهره گرفت که در وجود انسانهای مؤمن و پاکنهاد جاری است.
این بیت در ادامهی تمثیل «خاربن نفس» و ضرورت ریشهکن کردن آن آمده است. مولانا نفس اماره و صفات ناپسند انسان را به آتشی تشبیه میکند که شر و ویرانی به بار میآورد. او راه مقابله با این آتش را معرفی میکند: ریختن «آب رحمت» بر آن.
در ابیات قبل و بعد، مولانا به روشنی توضیح میدهد که این «آب رحمت» چیست و از کجا سرچشمه میگیرد. این آب، همان «نور مؤمن» است؛ یعنی فیض و معنویتی که از وجود یک انسان کامل، یک پیر یا یک دوست روحانی، ساطع میشود. همانطور که آتش و آب ضد یکدیگرند و آب، آتش را خاموش میکند، نور و رحمت برخاسته از یک روح پاک نیز میتواند آتش سرکش نفس را مهار و سرد کند.
بنابراین، راهکار مولانا برای تزکیهی نفس، مبارزهی مستقیم و خشک با آن نیست، بلکه «وصل کردن» خود به یک منبع نور و رحمت است. این اتصال، به طور طبیعی، شرارههای نفس را فرومینشاند و زمینهی رشد گلهای فضیلت را فراهم میآورد.
- دفع
- دور کردن، راندن
- نار
- آتش، در اینجا کنایه از نفس اماره و جهنم درون
- گمار
- بگذار، قرار بده، منصوب کن
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.