قرائت› دفتر ۲› بخش ۲۶ - فرمودن والی آن مرد را کی این خاربن را کی نشاندهای بر سر راه بر کن› بیت ۱۲۷۶
M2:1276 — تا برد شاخ سخا ای خوبکیش / مر ترا بالاکشان تا اصل خویش
M2:1276
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
Este verso afirma que la práctica de la generosidad (entendida como el desapego de los deseos mundanos) es una fuerza que te elevará espiritualmente, llevándote de vuelta a tu fuente divina.
Rumi continúa su metáfora de la generosidad (sakhā) como una rama que desciende del Paraíso. En los versos anteriores, la describe como «el asidero más firme» (del Corán 2:256, ʿurwat al-wuthqā) que eleva el alma hacia los cielos. Este verso precisa el destino de ese ascenso: no es simplemente un lugar celestial, sino el «propio Origen» (aṣl-e khwīsh) del alma.
La imagen es dinámica y poderosa: la rama no es un objeto pasivo que uno escala, sino una fuerza activa que «te eleva y te arrastra» (bālā-kashān). Esto sugiere que el acto de renunciar a los apegos egoístas inicia un proceso de atracción divina que tira del alma hacia arriba, devolviéndola a su estado primordial de unidad con Dios. El epíteto «oh tú de buena fe» (ay khūb-kīsh) se dirige directamente al buscador, animándolo a confiar en este principio.
En el contexto de la historia del hombre que se niega a arrancar el espino (una metáfora de los malos hábitos y el ego), la generosidad es la acción contraria. Mientras que el espino enreda y daña a los demás, la generosidad es una rama celestial que nos libera y nos eleva. Es el camino práctico para trascender el yo inferior y reconectar con la Realidad espiritual de la que provenimos.
- سخا
- Sakhā. Generosidad, liberalidad. En este contexto, Rumi lo define no solo como dar dinero, sino, más profundamente, como el abandono de los deseos sensuales y los placeres egoístas.
- خوبکیش
- Khūb-kīsh. Literalmente, 'de buena fe' o 'de buena religión'. Un epíteto para una persona piadosa y de creencias rectas.
- بالاکشان
- Bālā-kashān. 'Arrastrando hacia arriba', 'elevando'. Describe una acción de tirar o llevar a alguien a un lugar más alto, a menudo con fuerza.
- اصل خویش
- Aṣl-e khwīsh. 'El propio Origen' o 'la propia Raíz'. En la metafísica sufí, se refiere a la fuente divina o la realidad primordial de la cual el alma individual emana y a la que anhela regresar.
ای کسی که راه و روش نیکی داری، بخشندگی و رهایی از تعلقات، همچون شاخهای از بهشت است که تو را به سوی اصل الهی و معنویات بازمیگرداند.
مولانا در ابیات قبل، «سخاوت» را نه فقط بخشش مال، که رها کردن شهوتها و لذتهای نفسانی معرفی میکند. او این سخاوت معنوی را به شاخهای از درختان بهشتی تشبیه میکند که به این جهان آویخته شده است.
این بیت ادامهٔ همان تصویر است. مولانا خطاب به سالکِ «خوبکیش» (نیکروش) میگوید که اگر به این شاخه چنگ بزنی، تو را رها نخواهد کرد. این شاخه تو را «بالاکشان» یعنی کشانکشان و با قدرت به سمت بالا، به سوی «اصل خویش» میبرد. «اصل» در اینجا همان مبدأ الهی، عالم معنا و جایگاه حقیقی روح است که از آن جدا افتادهایم. همانطور که شاخه به تنهٔ درخت متصل است، سخاوت نیز انسان را به اصل و ریشهٔ الهیاش متصل میکند و او را از حضیض مادیات و نفسانیات به اوج معنویت میرساند. این عمل، یک بازگشت صعودی به وطن اصلی روح است.
- سخا
- سخاوت، بخشندگی، جوانمردی؛ در اینجا به معنی ترک شهوات و تعلقات دنیوی.
- خوبکیش
- نیکاعتقاد، خوشآیین، کسی که روش و مرام خوبی دارد.
- مر ترا
- حرف «مر» در فارسی قدیم برای تأکید یا مفعولسازی به کار میرفت و امروزه کاربرد ندارد. «مر ترا» یعنی «تو را».
- بالاکشان
- کشانکشان به سمت بالا، با قدرت به سوی بالا کشنده.
- اصل خویش
- اصل و مبدأ وجودی انسان، خاستگاه الهی و روحانی او.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.