M2:1335 — نه ز جان یک چشمه جوشان می‌شود / نه بدن از سبزپوشان می‌شود

Este verso es una lamentación sobre la aridez espiritual. Rumi acaba de describir cómo el Monte Sinaí se transformó en un rubí resplandeciente al recibir la teofanía divina, y cómo hasta sus piedras inertes aceptaron «alma e intelecto». En contraste, se vuelve hacia el ser humano espiritualmente insensible y exclama: «¡Somos menos que piedras!».

El dístico desarrolla esta comparación. La primera línea, «Ni un solo manantial brota del alma», se refiere a la vida interior. Un corazón que ha sido tocado por lo Divino rebosa de conocimiento, amor y percepción, como un manantial de agua pura. Un alma estancada, en cambio, no produce nada.

La segunda línea, «ni el cuerpo se cuenta entre los que visten de verde», utiliza una imagen poderosa en la cultura persa y coránica. El color verde (sabz) simboliza la vida, el crecimiento, la frescura y la bienaventuranza, asociándose con la vegetación del Paraíso y con sus habitantes (sabzpūshān). Que el cuerpo no se «vista de verde» significa que la vida espiritual no se manifiesta exteriormente; las acciones y la apariencia de la persona no reflejan la vitalidad de un jardín interior floreciente. Es la imagen de un paisaje desolado, tanto por dentro como por fuera.

این بیت حالت انسانی را توصیف می‌کند که از تأثیر کلام حق و نفَس مردان خدا بی‌بهره مانده است. مولانا پیش از این بیت، کوه سینا را مثال می‌زند که از تجلی الهی، وجودش جان و خرد پذیرفت و سراسر به لعل تبدیل شد. سپس با حسرتی عمیق می‌پرسد: «ما کم از سنگیم آخر ای گروه؟» (آیا ما انسان‌ها از سنگ کمتریم؟).

این بیت پاسخ آن پرسش است. وقتی انسان خود را بر روی فیض الهی می‌بندد، به موجودی بی‌ثمر تبدیل می‌شود. «چشمه» در ادبیات عرفانی نماد معرفت، عشق و حیاتی است که از درون می‌جوشد. چنین انسانی از این جوشش درونی (نه ز جان یک چشمه جوشان می‌شود) محروم است. در نتیجه، «بدن» او نیز که کنایه از وجود ظاهری و اعمال اوست، رنگ و بوی زندگی و رشد معنوی به خود نمی‌گیرد. «سبزپوشان» در اینجا کنایه از زندگان، رستگاران و اهل بهشت است؛ کسانی که وجودشان از آب حیات معنوی سیراب و سرسبز شده است. این بیت، تصویر یک برهوت معنوی است: نه چشمه‌ای در درون و نه سبزه‌ای در بیرون.