قرائت› دفتر ۲› بخش ۲۶ - فرمودن والی آن مرد را کی این خاربن را کی نشاندهای بر سر راه بر کن› بیت ۱۳۳۷
M2:1337 — کو حمیت تا ز تیشه وز کلند / این چنین کُه را بکلی بر کنند
M2:1337
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
Este verso pregunta retóricamente dónde está el fervor espiritual necesario para demoler por completo la montaña del ego y la existencia material.
Rumi ha estado comparando el corazón humano con una montaña. Algunas montañas, como el Monte Sinaí, se vuelven luminosas y reciben la revelación divina, mientras que otras permanecen inertes, sin vida espiritual. Los versos anteriores (M2:1335-1336) describen un corazón espiritualmente muerto: de él no brota ningún manantial de vida, ni resuena el eco del anhelo por lo divino.
Este verso es el punto de inflexión. Si el corazón es una montaña estéril y un obstáculo en el camino espiritual, entonces debe ser demolido. Rumi pregunta: "¿Dónde está el fervor (ḥamiyyat)?" Esta no es una simple emoción; es un celo sagrado, un ardor protector del honor espiritual que impulsa a la acción. Se necesitan las herramientas de la disciplina ascética y el esfuerzo espiritual —el pico (tīshe) y el azadón (koland)— para emprender esta monumental tarea de aniquilación del yo.
La imagen evoca el trabajo de Farhad, el amante legendario que intentó abrirse paso a través de una montaña por amor a Shirin. Sin embargo, aquí la tarea no es construir, sino destruir: derribar por completo ("de raíz", be-kollī) la montaña del ego que bloquea la luz divina. Es un llamado a una transformación radical, una demolición necesaria para que algo nuevo pueda nacer, como sugieren los versos siguientes.
- حمیت
- Ardor, celo, fervor. En el contexto sufí, se refiere a un intenso celo espiritual o un sentido del honor divino que impulsa al buscador a eliminar cualquier obstáculo entre él y Dios.
- کلند
- Un tipo de pico grande o azadón, una herramienta pesada para romper rocas y tierra dura. Simboliza un esfuerzo espiritual intenso y sostenido.
- تیشه
- Pico, hachuela o azuela. Una herramienta para tallar o excavar, que junto con el *koland*, representa las prácticas de la vía espiritual utilizadas para desmantelar el ego.
- کُه
- Forma poética de کوه (kūh), que significa "montaña". En este pasaje, es la metáfora central para el corazón o el yo (ego), que puede ser un receptor de la gracia divina o una barrera inerte.
مولانا میپرسد پس آن اراده و غیرت انسانی کجاست که بتواند این کوه سنگین و سختِ نفس و وجود مادی را با ابزار سلوک (تیشه و کلنگ) به کلی ویران کند تا راه برای تابش نور الهی باز شود؟
این بیت در ادامهٔ ابیات پیشین است که در آنها مولانا انسان غافل را با کوهی بیجان و سخت مقایسه میکند. کوه طور در برابر تجلی الهی جان گرفت و به رقص درآمد، اما وجود ما همچون سنگی بیروح، نه چشمهٔ جانی از آن میجوشد و نه ندای عاشقانهای در آن طنین میاندازد.
در اینجا، مولانا با لحنی پرسشگر و حسرتبار، به دنبال «حمیت» میگردد؛ یعنی آن غیرت، شور و ارادهٔ معنوی که برای آغاز تحول روحی ضروری است. «کوه» در این بیت، استعارهای از نفس اماره، حجابهای ظلمانی وجود، و سنگینی و سختی طبع مادی ماست که مانع رسیدن به لطافت روحانی است. «تیشه» و «کلند» نیز نماد ابزارهای ریاضت، مجاهده با نفس، و تلاش بیوقفه در راه سلوک عرفانی هستند.
پیام اصلی این است که برای رسیدن به تحول معنوی و تجربۀ تجلیات الهی (که در بیت بعد به آن اشاره میشود: «بوک بر اجزای او تابد مهی»)، ابتدا باید این مانع عظیم درونی را با ارادهای پولادین و تلاشی خستگیناپذیر از میان برداشت. این کار، یک تخریب آگاهانه و ضروری برای ساختن بنای جدید روحانیت است.
- کو
- کجاست؟
- حمیت
- غیرت، همت، شور و ارادهٔ قوی
- کلند
- کلنگ، ابزاری برای کندن زمین سخت و سنگ
- کُه
- کوه
- بکلی
- به طور کامل، از بیخ و بن
- بر کنند
- از ریشه درآورند، ویران کنند
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.