M2:1736 — شیر او نوشد که در نشو و نماست / چارق او پوشد که او محتاج پاست

这节诗句出自摩西（穆萨）对牧羊人那充满人情味的祷告的严厉斥责。牧羊人天真地对上帝说，他想为上帝梳头、洗衣、补鞋、献上牛奶。摩西听后大怒，认为这是亵渎神明，因为他将无形、无缺、绝对圆满的上帝描绘成了一个有肉身需求的人。

这节诗句是摩西反问的核心论点。他用两个不言自明的例子来阐明自己的神学观点：“乳汁”是给那些需要“成长发育”（نشو و نما, nashv-o-namā）的婴孩的；“鞋履”（چارق, chāruq）是给那些“需要脚”来行走的凡人的。言下之意是，上帝既非成长中的婴孩，也非依赖双脚行走的肉身，因此牧羊人提供的这些“服务”不仅毫无意义，更是对神性的误解和贬低。在摩西看来，这种祷告源于无知，将造物主拉低到了被造物的层次，混淆了神圣与凡俗的界限。

هذا البيت هو جزء من عتاب النبي موسى الشديد للراعي. يواصل موسى، من منطلق العقل واللاهوت التنزيهي، تفنيد كلام الراعي وبيان مدى سخفه. فبعد أن وصف كلامه بالكفر والثرثرة الفارغة، يقدم الآن حجة منطقية.

يقول موسى: «يا هذا، إن عطاياك تفترض في الله جسماً وحاجة، وهذا محال. فاللبن لا يشربه إلا كائن ينمو ويكبر، كطفل رضيع. والحذاء الخشن (الجاروق) لا يلبسه إلا من له أقدام يسير بها على الأرض ويحتاج لوقايتها. والله سبحانه وتعالى غني عن النمو وعن الأعضاء». بهذا المنطق، يحاول موسى أن يصحح للراعي مفهومه عن الألوهية، ناقلاً إياه من مستوى التشبيه المادي إلى مستوى التنزيه المتعالي الذي يليق بجلال الله.

يمثل هذا البيت ذروة منطق الشريعة الظاهرة الذي يرفض أي تصوير مادي للذات الإلهية. لكن القصة ستكشف لاحقاً أن هذا المنطق، على صحته، يغفل عن حقيقة أعمق، وهي أن الله ينظر إلى حرارة القلب وصدق المحبة، لا إلى صواب العبارة ودقة التعبير.

این بیت بخشی از سخنان تند و انتقادآمیز موسی خطاب به چوپان است. موسی در حال توبیخ چوپان به خاطر دعاهای ساده و انسان‌وار اوست و می‌کوشد تا به او بفهماند که خداوند متعال، وجودی فراتر از تصورات و نیازهای بشری است.

موسی با دو مثال روشن استدلال می‌کند: «شیر» خوراک موجودی است که در حال «رشد و نمو» است، مانند یک نوزاد. «چارق» یا کفش نیز برای کسی کاربرد دارد که «پا»ی فیزیکی دارد و به آن برای راه رفتن محتاج است. این نیازها مختص مخلوقات است. نسبت دادن این ویژگی‌ها به خداوند، که نه جسم دارد، نه در حال رشد است و نه هیچ‌گونه نیازی دارد، از دیدگاه موسی کفرآمیز و بی‌ادبانه است. او با این منطق، دعای چوپان را که می‌خواست برای خدا چارق بدوزد و شیر بیاورد، باطل و نشانه‌ی جهل او می‌داند.

در واقع، این بیت اوج نگاه شریعت‌مدار و عقل‌گرای موسی را در این داستان نشان می‌دهد که بر «تنزیه» (پاک و منزه دانستن خدا از صفات مخلوقات) تأکید دارد. او نمی‌تواند درک کند که چطور می‌توان با خدا از سر عشق و صمیمیتی چنین بی‌پرده سخن گفت و صفات انسانی را به او نسبت داد. البته در ادامه داستان، خداوند خود موسی را به خاطر این سخت‌گیری سرزنش خواهد کرد.