قرائت› دفتر ۲› بخش ۵۷ - حمله بردن سگ بر کور گدا› بیت ۲۳۵۶
M2:2356 — یک سگی در کوی بر کور گدا / حمله میآورد چون شیر وغا
M2:2356
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
این بیت صحنهی آغازین یک حکایت را توصیف میکند: سگی با درندگی یک شیر جنگی، در کوچهای به یک گدای نابینا حمله میکند.
این بیت، سرآغاز حکایت «حمله کردن سگ به گدای کور» است و صحنهای از تقابل خشونت و ضعف را به تصویر میکشد. مولانا با تشبیه سگ به «شیر وَغا» (شیر میدان نبرد)، بر شدت و بیرحمی حمله تأکید میکند. این تشبیه، عدم تناسب میان مهاجم و قربانی را برجسته میسازد: سگی که باید غرایز خود را در شکار یا نگهبانی به کار گیرد، تمام نیروی خود را علیه موجودی بیدفاع و عاجز، یعنی یک گدای نابینا، به کار بسته است.
در ادامه، این حکایت به تمثیلی برای نقد جاهطلبیهای حقیر و نامناسب تبدیل میشود. همانطور که گدای کور در ابیات بعدی به سگ طعنه میزند که یاران تو در دشت «گور» (خر وحشی) شکار میکنند و تو در کوچه به دنبال «کور» افتادهای، مولانا نیز به مخاطب خود یادآوری میکند که نیرو و استعداد خود را صرف اهداف پست و بیارزش نکند. این بیت، مقدمهای است برای نشان دادن اینکه چگونه افراد ضعیف در موقعیت اضطرار به تملق و چاپلوسی روی میآورند و چگونه قدرت، وقتی در جای نادرست به کار گرفته شود، به پستی و تباهی میانجامد.
- کوی
- کوچه، برزن
- کور
- نابینا
- وغا
- جنگ، نبرد، کارزار
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.