M2:2357 — سگ کند آهنگ درویشان بخشم / در کشد مه خاک درویشان بچشم

این بیت در میانهٔ داستان سگی است که به گدایی نابینا حمله کرده است. مولانا با این بیت، داستان را برای لحظه‌ای متوقف می‌کند تا یک نکتهٔ عمیق عرفانی را بیان کند. او رفتار سگ را نمادی از طبیعت پست و نفسانی (نفس اماره) می‌داند که همواره با اهل دل و معرفت (درویشان) در جنگ و ستیز است و با خشم به آنان می‌تازد.

در مقابل، «ماه» را نماد ادراک لطیف، معنوی و آسمانی قرار می‌دهد. در فرهنگ عرفانی، «خاک پای اولیا را سرمهٔ چشم کردن» کنایه از نهایت تواضع، احترام و طلب نور و بصیرت از آنان است. ماه که خود منبع نور است، برای کسب روشنایی بیشتر، به خاک پای درویشان متوسل می‌شود. این تصویر شاعرانه نشان می‌دهد که قدر و منزلت مردان خدا را تنها چشم‌های پاک و آسمانی درک می‌کنند، در حالی که طبایع پست و زمینی، جز دشمنی و حمله با آنان کاری ندارند. به این ترتیب، مولانا ارزش هر موجود را به نسبت نگاهش به «درویش» یا همان انسان کامل می‌سنجد.