قرائت› دفتر ۲› بخش ۶۶ - باز جواب گفتن ابلیس معاویه را› بیت ۲۶۸۰
M2:2680 — این علفها مینهم از بهر چیست / تا پدید آید که حیوان جنس کیست
M2:2680
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
ابلیس میگوید من با عرضه کردن وسوسهها و لذتهای دنیوی، ذات واقعی انسانها را آشکار میکنم تا معلوم شود هر کس به کدام سو گرایش دارد: به سوی معنویت یا به سوی نفسانیات.
در این بخش از داستان، ابلیس در حال دفاع از نقش خود در برابر معاویه است. او خود را نه خالق شر، بلکه وسیلهای برای «آزمایش» و «آشکار ساختن» حقیقت درونی انسانها معرفی میکند. این بیت، استدلال او را با یک تمثیل روشن بیان میکند.
«علفها» در اینجا نماد لذتها، شهوتها و جاذبههای دنیوی هستند که ابلیس پیش روی انسان قرار میدهد. او این کار را به قرار دادن انواع خوراک در برابر یک حیوان تشبیه میکند. هدف از این کار، مشخص کردن «جنس» یا ذات آن حیوان است. همانطور که در ابیات بعدی توضیح داده میشود، اگر حیوانی که از آمیزش گرگ و آهو پدید آمده، به سمت گیاه برود، ذات آهوییاش غلبه دارد و اگر به سمت استخوان برود، طبیعت سگمانند و درندهاش آشکار میشود.
بنابراین، ابلیس ادعا میکند که وسوسههای او صرفاً یک محک و معیار است. این وسوسهها ذات کسی را تغییر نمیدهند، بلکه طبیعت پنهان او را برملا میسازند. انسان با انتخاب بین غذای روح (معنویت و یاد خدا) و غذای نفس (علفهای دنیوی)، سرشت واقعی خود را به نمایش میگذارد و معلوم میکند که آیا به عالم بالا تعلق دارد یا به دنیای پست حیوانی.
- بهر
- برایِ، به خاطرِ
- پدید آید
- آشکار شود، معلوم گردد
- حیوان جنس کیست
- ذات و سرشت آن موجود زنده چیست، از چه تباری است
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.