قرائت› دفتر ۲› بخش ۷۰ - باز الحاح کردن معاویه ابلیس را› بیت ۲۷۳۵
M2:2735 — گفت غیر راستی نرهاندت / داد سوی راستی میخواندت
M2:2735
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
معاویه به ابلیس میگوید که تنها راه نجاتش از این مخمصه، گفتن حقیقت است و اینکه خودِ عدالت نیز او را به راستگویی دعوت میکند.
این بیت بخشی از گفتگوی میان معاویه و ابلیس است. معاویه ابلیس را در حال بیدار کردنش برای نماز غافلگیر کرده و به نیت واقعی او شک دارد. ابلیس با پاسخهای فریبنده طفره میرود، اما معاویه که فریب نمیخورد، او را تحت فشار قرار میدهد تا حقیقت را بگوید.
در این بیت، معاویه به ابلیس هشدار میدهد که هیچ حیله و دروغی دیگر کارساز نیست و تنها چیزی که میتواند او را از این وضعیت خلاص کند، «راستی» است. مولانا در اینجا دو نیرو را حامی حقیقت معرفی میکند: یکی نیروی عملی و رهاییبخشِ خودِ صداقت («نرهاندت») و دیگری نیروی اخلاقی و بنیادینِ عدالت («داد»). گویی معاویه میگوید: «هم برای نجات خودت و هم به حکم انصاف، باید راست بگویی.» این بیت بر این اصل تأکید دارد که در مواجهه با حقیقت، فریب و نیرنگ سرانجام بیاثر میشود و تنها صداقت است که رهاییبخش است.
- نرهاندت
- تو را نجات نمیدهد، رهایت نمیکند
- داد
- عدالت، انصاف، حق
- سوی
- به طرفِ، به جانبِ
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.