قرائت› دفتر ۲› بخش ۷۰ - باز الحاح کردن معاویه ابلیس را› بیت ۲۷۳۶
M2:2736 — راست گو تا وا رهی از چنگ من / مکر ننشاند غبار جنگ من
M2:2736
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
معاویه به ابلیس میگوید که تنها راه نجاتش از این مخمصه، راستگویی است و فریبکاری نمیتواند او را از این بازجویی و فشار خلاص کند.
این بیت بخشی از گفتگوی معاویه با ابلیس است. معاویه شیطان را در حال بیدار کردن خود برای نماز صبح غافلگیر کرده و به نیت واقعی او شک کرده است. ابلیس سعی میکند با دلایل فریبنده، عمل خود را خیرخواهانه جلوه دهد، اما معاویه که از مکر او آگاه است، فریب نمیخورد.
در اینجا، معاویه با قاطعیت به ابلیس هشدار میدهد که تنها «راستی» میتواند او را از این وضعیت خلاص کند. عبارت «غبار جنگ من» استعارهای قدرتمند است و نشان میدهد که این صرفاً یک پرسش و پاسخ ساده نیست، بلکه یک نبرد معنوی و روانی است. معاویه اعلام میکند که تا زمانی که حقیقت را نشنود، دست از این «جنگ» و فشار برنخواهد داشت و هیچ نیرنگی نمیتواند گرد و غبار این میدان نبرد را فرو بنشاند و آن را تمام کند.
این بیت بر تقابل بنیادین میان «صدق» (راستی) و «مکر» (حیله) تأکید دارد. از دیدگاه مولانا، راستی نیرویی رهاییبخش و آرامشدهنده است، در حالی که دروغ و فریب، فرد را در دامهای پیچیدهتر گرفتار میکند. اصرار معاویه بر شنیدن حقیقت، نمادی از جستجوی سالک برای رسیدن به نیتهای پنهان و ریشهکن کردن وسوسههای نفسانی است.
- وا رهی
- رها شوی، آزاد شوی
- چنگ
- چنگال، پنجه، کنایه از اسارت و گرفتاری
- مکر
- حیله، فریب، نیرنگ
- ننشاند
- فرو نمینشاند، آرام نمیکند، تمام نمیکند
- غبار جنگ
- گرد و خاک میدان جنگ؛ کنایه از پایان یافتن درگیری و نزاع
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.