قرائت› دفتر ۲› بخش ۸۱ - متردد شدن در میان مذهبهای مخالف و بیرونشو و مخلص یافتن› بیت ۲۹۴۴
M2:2944 — گرنه معیوبات باشد در جهان / تاجران باشند جمله ابلهان
M2:2944
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
اگر در جهان، چیزهای ناقص و تقلبی وجود نمیداشت، مهارت و هنرِ بازرگانان در تشخیص کالای خوب از بد، بیمعنا میشد و در نتیجه همهی آنها افرادی ابله به شمار میآمدند.
مولانا در این بخش از مثنوی، وجود «بدی» و «نقص» و «باطل» در جهان را برای شناخت «خوبی» و «کمال» و «حق» ضروری میداند. همانطور که یک تاجر خبره، ارزش خود را در توانایی تشخیص کالای مرغوب از نامرغوب نشان میدهد، سالک راه حق نیز باید بتواند راه راست را از بیراهه تشخیص دهد. این بیت یک تمثیل است: «جهان» مانند یک بازار بزرگ است، «کالاهای معیوب» (معیوبات) همان افکار، عقاید و راههای باطل و گمراهکننده هستند و «تاجران» همان انسانهای هوشمند و سالکانی هستند که در پی یافتن حقیقتاند.
اگر در این بازارِ دنیا همه چیز بیعیب و نقص بود، دیگر نیازی به هوش، دانش و «قوهی تشخیص» (تمییز) نبود. در چنین شرایطی، هر کسی میتوانست ادعای دانایی کند و فرقی میان اهل و نااهل باقی نمیماند. بنابراین، هنر یک تاجر (و به قیاس، یک مؤمن زیرک) در این است که در میان انبوه کالاهای تقلبی و ناقص، جنس اصیل و گرانبها را بیابد. وجود این «معیوبات» است که به دانش و مهارت تاجر معنا و ارزش میبخشد و او را از افراد «ابله» و سادهلوح متمایز میکند.
- معیوبات
- جمع معیوب؛ چیزهای دارای عیب و نقص، کالاهای تقلبی یا بیارزش
- جمله
- همگی، تماماً
- ابلهان
- جمع ابله؛ نادانان، کمخردان
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.