قرائت› دفتر ۲› بخش ۸۱ - متردد شدن در میان مذهبهای مخالف و بیرونشو و مخلص یافتن› بیت ۲۹۴۵
M2:2945 — پس بود کالاشناسی سخت سهل / چونک عیبی نیست چه نااهل و اهل
M2:2945
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
اگر در دنیا هیچ چیز ناقص و تقلبی وجود نداشت، مهارت تشخیص و تمایز بیمعنا میشد و دیگر تفاوتی میان انسانهای خبره و بیخبر نبود.
این بیت بخشی از استدلال مولانا در باب ضرورت «تشخیص» در راه معنوی است. او در اینجا یک فرض محال را مطرح میکند تا اهمیت وجود «عیب» و «نقص» را در جهان نشان دهد. مولانا میگوید اگر همه چیز بیعیب و کامل بود، دیگر نیازی به مهارت «کالاشناسی» یا همان قدرت تمایز حق از باطل نبود. در چنین دنیای یکدستی، هر کسی میتوانست تاجر موفقی باشد و دیگر فرقی میان فرد «اهل» (صاحب صلاحیت و متخصص) و «نااهل» (بیصلاحیت و مبتدی) وجود نداشت.
این بیت در واقع مقدمهای است برای رد دو دیدگاه افراطی: یکی اینکه «همه چیز حق است» و دیگر اینکه «همه چیز باطل است». مولانا با این مثال نشان میدهد که دنیا آمیزهای از حقیقت و خطا، اصالت و تقلب است و همین آمیختگی است که به مهارت تشخیص و به خود انسانهای اهل معرفت، ارزش و معنا میبخشد. بدون وجود کالای تقلبی، ارزش زرشناس مشخص نمیشود. به همین ترتیب، بدون وجود مدعیان دروغین، ارزش و جایگاه انبیا و اولیای حقیقی نیز ناشناخته میماند.
- سخت سهل
- بسیار آسان
- چونک
- چون که، زیرا که، اگر که
- نااهل و اهل
- فرد بیصلاحیت و فرد صاحب صلاحیت؛ بیتجربه و متخصص
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.