قرائت› دفتر ۲› بخش ۸۱ - متردد شدن در میان مذهبهای مخالف و بیرونشو و مخلص یافتن› بیت ۲۹۵۰
M2:2950 — منگر اندر غبطهٔ این بیع و سود / بنگر اندر خسر فرعون و ثمود
M2:2950
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
به سود و منفعت ظاهری و دنیوی اهل باطل غبطه نخور، بلکه به عاقبت کار و خسران نهایی آنها، مانند فرعون و قوم ثمود، توجه کن.
مولانا در این بخش، سالک را به تاجری تشبیه میکند که باید در بازار پر از کالاهای تقلبی و اصلی، جنس ناب را از جنس قلابی تشخیص دهد. راههای معنوی گوناگون نیز مانند همین کالاها هستند. برخی از این راهها، مانند تجارت «رنگ و بو»، در ظاهر بسیار جذاب و سودآور به نظر میرسند و ممکن است انسان به حال پیروان آنها غبطه بخورد و حسرت بکشد که چرا از این منافع دنیوی بیبهره است.
این بیت هشدار میدهد که معیار سنجش، سود کوتاهمدت و ظاهری نیست. مولانا میگوید به جای حسرت خوردن به این «سوداگری» فریبنده، باید به فرجام کار نگاه کرد. او دو مثال قرآنی بسیار قدرتمند را یادآوری میکند: فرعون که نماد قدرت و ثروت دنیوی بود و قوم ثمود که در رفاه و تمدن غرق بودند. هر دو در نهایت دچار خسران و نابودی کامل شدند. بنابراین، سود واقعی در پیروی از راه انبیاست، حتی اگر در ظاهر ساده و بیجاذبه باشد، زیرا عاقبت آن رستگاری است، نه زیان ابدی.
- غبطه
- رشک بردن، حسرت خوردن، آرزوی داشتن نعمتی که دیگری دارد بدون آرزوی زوال آن برای او.
- بیع
- خرید و فروش، معامله، داد و ستد.
- خُسر
- زیان، ضرر، خسران، باختن سرمایه.
- ثمود
- نام قومی باستانی که در قرآن به عنوان مردمی که پیامبر خود، صالح (ع)، را تکذیب کردند و به عذاب الهی نابود شدند، یاد شده است.
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.