قرائت› دفتر ۲› بخش ۱ - سر آغاز› بیت ۷
M2:7 — مطلع تاریخ این سودا و سود / سال اندر ششصد و شصت و دو بود
M2:7
شرحِ سروش — برگرفته از درسگفتارهای ضبطشدهٔ مثنوی او
شرح
جلسهٔ 01 — [01:41:44] علت وقفه: احوال روحی مولانا و حوادث شخصی
که این روز استفتاح اتفاقاً روز پانزدهم رجب بوده که ما پسفردا پانزدهم رجب است و از روزهای عید و مبارک شمرده میشد. مولوی هم اون رو به فال نیک میگیرد.
پس ما به یقین و از طریق سخن خود مولانا میدانیم که دفتر دوم سال ۶۶۲ آغاز شده است و وفات مولانا در سال ۶۷۲ است. بنابراین ظرف این ده سال، این پنج دفتر هر کدام طی دو سال سروده شدهاند و پایان دفتر ششم با پایان عمر مولانا منطبق شده است.
به زبانِ تو — AI
Rumi explicitly records the date when the composition of the second book of the Masnavi began: the Islamic year 662 AH.
In this couplet, Rumi provides a precise historical anchor for the resumption of his masterwork. After a significant hiatus following the completion of Book One, the composition (which he refers to as a spiritual 'commerce and gain') began again in the year 662 AH.
According to Dr. Soroush, this specific date—noted elsewhere as the auspicious 15th of Rajab—gives us a clear timeline for the rest of the Masnavi. Because Rumi passed away in 672 AH, we know with certainty that the remaining five books were composed over the final ten years of his life. This means he averaged about two years per book, with the conclusion of the sixth book ultimately coinciding with the end of his life.
- مطلع
- The starting point, beginning, or place of sunrise.
- سودا و سود
- Trade/commerce and profit; here, referring metaphorically to the spiritual endeavor of composing the Masnavi.
- ششصد و شصت و دو
- Six hundred and sixty-two (662 AH, corresponding to 1263-1264 CE).
مولانا به صراحت بیان میکند که سرودن دفتر دوم مثنوی را در سال ۶۶۲ هجری قمری آغاز کرده است.
مولانا در اینجا تاریخ دقیق از سرگیری سرودن مثنوی پس از یک وقفه را ذکر میکند. این «روز استفتاح» یا روز گشایش و شروع دوباره، بنا بر قراین، پانزدهم ماه رجب بوده که در فرهنگ اسلامی روزی مبارک به شمار میرفته و مولانا نیز آن را به فال نیک گرفته است.
با دانستن این تاریخ، میتوانیم زمانبندی سرودن باقی مثنوی را محاسبه کنیم. از آنجایی که مولانا در سال ۶۷۲ هجری درگذشت، ده سال فرصت باقی بوده است. در این ده سال، پنج دفتر باقیمانده (از دفتر دوم تا ششم) سروده شدهاند. این یعنی به طور متوسط، هر دو سال یک دفتر از مثنوی به پایان رسیده و اتمام دفتر ششم تقریباً با پایان عمر مولانا همزمان بوده است.
- مَطلَع
- آغاز، سرآغاز، زمان شروع
- سودا
- در اینجا به معنی عشق، شور، معاملهٔ معنوی
- سود
- فایده، منفعت (در اینجا منفعت روحانی)
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.