قرائت› دفتر ۲› بخش ۱۹ - مثل› بیت ۷۶۲
M2:762 — کار چون بر کارکن پرده تنید / خارج آن کار نتوانیش دید
M2:762
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
آفرینش و پدیدهها همچون پردهای هستند که آفریننده را پوشاندهاند؛ بنابراین، برای دیدن آفریننده باید به درون آفرینش نگریست، نه از بیرون.
مولانا در اینجا از استعارهٔ «کارگاه» و «کارکن» (صنعتگر) برای توضیح رابطهٔ خداوند با جهان استفاده میکند. او میگوید جهانِ هستی (کار) مانند پردهای است که خودِ صنعتگر ازلی (کارکن) را پوشانده است. همانطور که برای دیدن یک نجار باید به کارگاه نجاری او وارد شد و او را در میان چوبها و ابزارها و آثارش دید، برای شهود حق نیز باید به عمق پدیدهها و به درون «کارگاه» هستی رفت.
این بیت تأکید میکند که نگاه از بیرون و فاصله گرفتن از «کار» (جهان)، مانع دیدن «کارکن» (خدا) میشود. کسی که بیرون از کارگاه ایستاده، فقط محصول نهایی را میبیند، اما از حضور و فعالیت صنعتگر غافل است. مولانا در بیتهای بعدی این «کارگاه» را «عدم» مینامد؛ یعنی یک ساحت معنوی که در آن میتوان «صنع» (آفرینش) و «صانع» (آفریننده) را با هم و بدون حجاب مشاهده کرد. این نگاه، دعوتی است به ترک نگرش ظاهری و ورود به یک تجربهٔ درونی برای شناخت حقیقت.
- کارکن
- انجامدهندهٔ کار، صنعتگر، استادکار؛ در اینجا کنایه از خداوند یا فاعل حقیقی است.
- پرده تنید
- پردهای بافت، حجاب شد، پوشاند.
- خارج
- بیرون، در فضای بیرونی.
- نتوانیش دید
- نمیتوانی او را ببینی (ترکیب «نتوانی» + «ـَش» به معنی او را + «دید»).
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.