قرائت› دفتر ۳› بخش ۳ - بقیهٔ قصهٔ متعرضان پیلبچگان› بیت ۱۰۵
M3:105 — هر دهان را پیل بویی میکند / گرد معدهٔ هر بشر بر میتند
M3:105
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
فیل مادر برای پیدا کردن قاتلان فرزندش، دهان و نفس هر انسانی را بو میکند تا بوی گوشت بچهاش را که در معدهی آنهاست، پیدا کند.
این بیت بخشی از داستان فیلی است که فرزندش را کشته و خوردهاند و اکنون مادر به دنبال انتقام است. مولانا صحنهی جستجوی این فیل را به تصویر میکشد. فیل با حس بویایی قدرتمند خود، دهان تکتک افراد را بو میکند، چرا که بوی غذایی که خوردهاند و در معدهشان هضم میشود، از طریق نفسشان قابل تشخیص است. این عمل «گرد معده بر تنیدن» استعارهای است از اینکه بوی نفس، از درون و از معدهی شخص برمیخیزد و راز درون او را فاش میکند.
این تصویرسازی دقیق، مقدمهای برای یک تمثیل معنوی بزرگتر است. همانطور که فیل میتواند بوی غذای حرام (کباب بچهاش) را از دهانها تشخیص دهد، خداوند یا فرشتگان او نیز میتوانند بوی گناهان پنهان ما، بهویژه گناه غیبت را که مولانا آن را به «خوردن گوشت برادر مرده» تشبیه میکند، «استشمام» کنند. این بیت به ما یادآوری میکند که هیچ عمل پنهانی وجود ندارد و هر گناهی، اثری از خود به جای میگذارد که از بازخواست الهی مخفی نمیماند.
- پیل
- فیل
- بر میتند
- میچرخد، میگردد، احاطه میکند
- بشر
- انسان، آدم
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.