قرائت› دفتر ۳› بخش ۳ - بقیهٔ قصهٔ متعرضان پیلبچگان› بیت ۱۱۲
M3:112 — چند کوبد زخمهای گرزشان / بر سر هر ژاژخا و مرزشان
M3:112
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
ضربات گرز فرشتگان مرگ، بیامان بر سر هر انسان یاوهگو و گناهکار و بر تمام حدود وجودی او فرود میآید.
این بیت در ادامهٔ داستان فیلبچگان و تمثیل آن برای حسابرسی الهی در لحظهٔ مرگ و پس از آن است. مولانا میگوید همانطور که فیل مادر بوی کباب فرزندش را از دهان قاتلان استشمام میکرد، فرشتگان الهی نیز بوی گناهان، بهویژه غیبت و سخنان بیهوده (ژاژخایی)، را از باطن انسانها درمییابند.
در آن لحظهٔ سرنوشتساز، هیچ حیله و توجیهی کارگر نیست. «گرزشان» به گرز فرشتگان پرسشگر قبر (منکر و نکیر) یا ضربت قابض ارواح (عزرائیل) اشاره دارد. این ضربات سهمگین و پیدرپی («چند کوبد») نهتنها بر «سر» فرد گناهکار، بلکه بر «مرزشان» یعنی تمام حریم و حدود وجودی او وارد میشود و راه فراری باقی نمیگذارد. این تصویر، شدت و فراگیری مجازات الهی را برای کسانی که عمر خود را به یاوهگویی و آزار بندگان خدا گذراندهاند، مجسم میکند.
- چند
- در اینجا به معنی «چه بسیار»، «فراوان»
- گرزشان
- گرزِ آنها (اشاره به فرشتگان مرگ)
- ژاژخا
- یاوهگو، کسی که سخن بیهوده و پوچ میگوید
- مرزشان
- حد و حدود آنها، تمام کیان و وجودشان
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.